جزوات تایپ شده آبیاری
جزوه آبیاری عمومی تحت فشار دکتر دلقندی دانشگاه پیام نور دکتر عباس خاشعی سیوکی علمی کاربردی علیجان بافکار امد هوشنگ قمرنیا امد عبدالله طاهری
:
− − − ) ( )(، 
-:
− − )( − )( -: )(،
—)( )(. :
ً پمپ ، می تواند برای جابه جایی حجم زیاد آب به ارتفاع کم، مانند نواحی پست. حاشیه دریاها مورد استفاد ه قرار گیرد.
مهم ترین مزایای پمپ های با پیچ ارشمیدس نسبت به پمپ های پروانه ای، عبار ت است از: سرعت کم پیچ که بین دور بر ثانیه است که در قطرهای بزرگ تا کوچک تغییر می کند، امکان عبور جریان همراه با آشغال کم از بین تیغه ها، و امکان بازرسی شرایط پمپاژ به علت باز بودن مسیر وجود دارد. و از معایب مهم آن، بزرگی ابعاد پیچ ارشمیدس، محدود بودن توانایی پمپاژ توسط این پمپ که تنها از یک مخزن روباز به یک مخزن روباز دیگر امکان پذیر است و عدم امکان ارتباط خروجی آن به خط لوله تحت فشار می باشد. به طورکلی می توان گفت که پیچ ارشمیدس، برای مواردی که سطح آب در ورودی پمپ و در قسمت خروجی آن تغییرات کمی دارد مناسب است.
5-8 . انتخاب پمپ
5-8-1 . انتخاب اولیه پمپ
در انتخاب پمپ ها باید نوع، مشخصات، ظرفیت، ارتفاع پمپاژ و جزوه آبیاری آنها مورد بررسی و توجه قرار گیرد. در واقع باید هزینه کل سامانه انتخابی شامل: نوع، میزان و هزینه انرژی مورد نیاز، ساختمان حوضچه مکش و بهره برداری از ایستگاه نیز مورد توجه باشد.
به طورکلی، عوامل اولیه ای که باید در انتخاب پمپ مورد توجه قرار گیرد عبارتنداز:
الف( کیفیت آب )آب صا ف، آب گل آلود، هرز آب و فاضلاب(
در انتخاب نوع پمپ و مشخصات پروانه پمپ باید مشخصات فیزیکی و شیمیایی آب در نظر گرفته شود. در مواردی که رسوب و مواد جامد و فرساینده مانند فاضلاب تصفیه نشده، سیلاب و هرز آب های زهکشی سطحی و مثل آنها در آب وجود داشته باشد باید از پمپ ها ی با سرعت پایین استفاده کرد .
35
ب( ظرفیت و تعداد پمپهای مورد استفاده در 
)( ً )( )( لازم برای لوله مکش پمپ تأمین نشود، باید راه حل افزایش تعداد پمپ با راه حل عمیق تر کردن حوضچه مکش و کانال ارتباط آن با منبع آب را مقایسه نمود.
به طور کلی، منحنی های مشخصه عملکرد پمپ ها در انتخاب و بهره برداری از پمپ ها که در شرایط بدون خوردگی کار نمایند، مؤثر می باشد و به طور کلی موارد زیر باید مدنظر قرار گیرد:
• ارتفاع کار پمپ نباید خیلی بالاتر از نقطه بهینه راندمان کار پمپ انتخابی باشد.
• آبدهی پمپاژ نباید خیلی پایین تر از ظرفیت آبدهی در نقطه بهینه کار پمپ باشد.
• ارتفاع خاص مثبت مکش موجود نباید از رقم مورد نیاز نوع پمپ انتخابی کمتر باشد
ج( شرایط بهره برداری
شرایط بهره برداری شامل: حداقل جریان، حداقل و حداکثر ارتفاع پمپاژ، ارتفاع خالص مثبت مکش یا حدود میزان استغراق و سایر نیازها، در انتخاب پمپ تأثیر اساسی دارد. به طور کلی، تعیین تمامی مشخصات سامانه در شرایط بهره برداری مختلف قابل انتظار، باید در انتخاب پمپ مدنظر قرار گیرد. در رابطه با ارتفاع پمپاژ، اغلب می توان پمپ های با جریان محوری را برای ارتفاع پمپاژهای کمتر از 4 متر، پمپ های با جریا ن مخلوط افقی را در محدود ه 3 تا 8 متر و پمپ های با جریا ن مخلوط قائم را تا حدود 25 مترمورد استفاد ه قرار داد.
پمپ های گریز از مرکز با جریان شعاعی یک طبقه، برای ارتفاع پمپاژهای 6 متر تا بالاتر از 61 متر، و پمپ های گریز از مرکز چند طبقه برای ارتفاعات 11 متر تا چند صد متر می تواند مورد استفاد ه قرار گیرد.
لازم به یادآوری است که پمپ های با جریان مخلوط، قابلیت انتقال سیلت و رسوبات کم، و پمپ های با جریانشعاعی، قابلیت انتقال رسوبات زیاد را نیز دارند.
در هر صورت برای انتخاب پمپ از بین چند نوع گفته شده، باید به مسائل مختلفی توجه نموده و با در نظر گرفتن همه موارد، پمپ مناسب را انتخاب کرد.
د( مشخصات ایستگاه پمپاژ و محل استقرار آن
خصوصیات محل و موقعیت ایستگاه پمپاژ به شرح زیر، می تواند در آبیاری خاب پمپ تأثیرگذار باشد:
− اندازه ایستگاه: در یک ایستگاه کوچک، نو ع پمپ عمودی مناسب تر بوده و می توان نوع توربینی عمودی را درنظر گرفته و سطح ایستگاه را کاهش داد.
− نیمرخ هیدرولیکی: مقدار مورد نیاز ارتفاع جزوه کیفیت اب مثبت مکش در محل ورودی جریان به ایستگاه پمپاژ، ممکن است نیاز به محلی عمیق را برای استقرار ایستگاه ایجاب نماید؛ در این صورت، پمپ های افقی مناسب نیست زیرا هزینه ایستگاه ، به دلیل افزایش سطح آن بالا می رود. در شرایطی که محل ایستگاه بتواند کم عمق باشد، پمپ نوع افقی مناسب تر است زیرا باعث حذف اطاق جراثقال شده و در نهایت سبب پایین بردن ارتفاع تأسیسات بالای ایستگاه می شود.
− شرایط محیطی احداث ایستگاه: شرایط آ ب و هوایی ممکن است موجب شود که تجهیزات را نتوان به نوعی انتخاب کرد که در فضای باز کار کند. سر و صدای زیاد، ممکن است موجب شود که از نصب موتور و گیربکس در سطح زمین جلوگیری شود. در این صورت، موتورهای مستغرق که بی صدا نیز هستند ترجیح داده می شوند.
ه( نوع موتور
نوع موتور در انتخاب نوع پمپ مؤثر است، به عنوان مثال در مواقعی که موتورهای دیزلی مورد استفاد ه قرار می گیرند، ممکن است پمپ های افقی از پمپ های عمودی مناسب تر باشند، هرچند جعبه دنده های عمودی نیز می توانند برای اتصال پمپ و موتور مورد استفاده باشند.
سرعت موتورهای در دسترس نیز در انتخاب نوع پمپ مؤثر می باشند.
و( سایر موارد
موارد دیگری که می توانند در انتخاب پمپ مؤثر جزوه آبیاری به شرح زیر می باشند:
− اولویت های − − ): (
− − − –:
)(، تقریبی اعتبار مورد نیاز برای احداث ایستگاه، خرید پمپ و تجهیزات مربوط به آن، باید در یک گزارش مقدماتی در اختیار نمایندگان کارفرما قرار گیرد. پس از دریافت نظرهای کارفرما و سازندگان پمپ، انتخاب نهایی پمپ، وسایل مربوط، طرح نهایی ایستگاه پمپاژ و مشخصات تفصیلی ایستگاه پمپاژ انجام می گیرد.
موتورهای محرکه پمپ ها
در ایستگاه های پمپاژ شبکه آبیاری و جزوه آبیاری ، می توان از موتورهای الکتریکی و دیزلی استفاده کرد. استفاده از موتورهای الکتریکی اقتصادی تر است، و در مواردی که امکان تامین انرژی الکتریکی از فاصله نزدیک ایستگاه پمپاژ وجود دارد، باید از آن استفاده شود. در مواردی که استفاده از موتورهای الکتریکی به دلیل مشکلات دسترسی و هزینه های انشعاب و مصرف برق اقتصادی نباشد، از موتورهای دیزل استفاده می شود. موتورهای الکتریکی می توانند به آسانی با سامانه کنترل خودکار مورد بهره برداری قرار گیرند. این نوع موتورها، می توانند در دو نوع قفسه سنجابی یا القایی و سنکرونیزه مورد استفاده قرار گیرند که به طور کلی برای بده های کم و متوسط از نوع قفسه سنجابی استفاده می شود .
ضوابط هیدرولیکی ایستگاه های پمپاژ
کارکرد پمپ، به ارتفاع کل پمپاژ، سرعت چرخش )دور بر دقیقه (، بده جریان و قدرت موتور آن بستگی دارد. ارتباط این عواملدر قالب منحنی های مشخصه پمپ توسط سازندگان ارائه می شود. هر پمپ، در هر سرعت چرخش معینی دارای یک منحنی مشخصه است که برای بده حداقل تا حداکثر آن پمپ ، سه خصوصیت قدرت، راندمان و ارتفاع کل پمپاژ را به دست می دهد.
منحنی مشخصه، برای انتخاب پمپی که بهترین کارکرد را برای شرایط بهره برداری موردنظر به دست می دهد به کار گرفته می شود.
5-7 . افت انرژی در ایستگاه پمپاژ
5-7-1 . افت ارتفاع در لوله مکش
برای کاهش افت در لوله مکش پمپ ها، باید شکل، قطر لوله مکش و شیپوری دهانه ورودی –: ً ) (
فهرست مطالب