جزوه تایپ شده آسیب شناسی علوم ازمایشگاهی
حس شنوايي:
هدف از اين فصل تشريح و توجيه مكانيسمهايي است كه گوش با آنها امواج صوتي را دريافت مي كند، )( )( :
:
ً ///)(. )(.
ً )( – – ً :
: ( ( ( )( ً 
)( – مقابل پنجره بيضي به سمت داخل حركت كند پنجره گرد بايد به بيرون برجسته شود، زيرا تمام اطراف حلزون را ديواره هاي استخواني قرار گرفته است. شكل حركت موج پر فركانس، فركانس متوسط و موج با فركانس بسيار كم را به تصوير مي كشد.
حركت موج در طول غشاي قاعده اي را مي توان با حركت موج فشار در طول ديواره هاي شرياني مقايسه كرد.
هر موج در آغاز نسبتاً ضعيف است ولي وقتي به قسمتي از غشاء قاعده اي مي رسد كه فركانس ذاتي تشديد در آن با فركانس صوت مربوط برابر است، قوي مي شود. در اين نقطه غشاي قاعده اي بحدي آسان مي تواند ارتعاش يابد كه انرژي موج پراكنده مي شود. در نتيجه موج در اين نقطه مستهلك مي گردد و ديگر نمي تواند بقيه مسير را در طول غشاي قاعده اي بپيمايد.
لذا موج صوتي پر فركانس پيش از رسيدن به نقطه تشديد و مستهلك شدن تنها فاصله اي كوتاه را طي مي كند؛ موج صوتي دارايفركانس متوسط حدود نيمي از مسير را طي مي كند و پس از )(.
)( ؛ )( )( :
)( )( )(.
)( – ً ً ً «» ً ///)-( قابل سمع تا حدود زيادي به شدت بستگي دارد. اگر شدت صوت 30 دسي بل كمتر از سطح فشار صوت 2dyne/cm 1 باشد محدوده صوت 300 تا 3000 هرتز است. محدوده كامل 20 تا 20000 هرتز تنها با صداهاي شديد قابل دستيابي است )شكل 34(. اين محدوده در سنين پيري به 30 تا 4000 هرتز يا كمتر تنزل مي كند.
عملكرد قشر مخ در شنوايي
)شكل 39( نشان مي دهد كه مسيرهاي شنوايي در كدام نواحي از قشر مخ تصوير مي شوند. اين شكل نشان مي دهد كه قشر شنوايي عمدتاً در صفحه فوق گيجگاهي شكنج )ژيروس( گيجگاهي فوقاني قرار دارد. دو ناحيه مجزا در شكل ديده مي شود: قشر اوليه شنوايي )ناحيه رنگي تيره( و قشر ارتباط شنوايي كه به آن قشر ثانويه هم مي گويند )ناحيه رنگي روشن(.
ادراك فركانس صوت در قشر اوليه شنوايي
حداقل 3 نقشه مبتني بر فركانس در قشر اوليه شنوايي و نواحي ارتباطي شنوايي يافت شده است. در هر يك از اين نقشه ها صداهاي پرفركانس، نرونهاي يك سر نقشه را تحريك مي كنند و اصوات كم فركانس سر ديگر نقشه را تحريك مي نمايند. در بيشتر آنها صداهاي كم فركانس در جلو قرار گرفته اند و صداهاي پر فركانس در عقب. هر يك از نواحي جداگانه، خصوصيتي از صوت را مورد تجزيه قرار مي دهد. بطور مثال يكي از نقشه هاي بزرگ قشر اوليه شنوايي فركانسهاي صوتي را تميز مي دهد و احساس رواني فركانسهاي صوتي رابه فرد مي دهد.
نواحي ديگر هم كيفيتهاي خاص مانند شروع ناگهاني اصوات و تغييرات خاص اصوات را شناسايي مي كنند. به همانند سيستم بينايي در مسير شنوايي- مكانيسم هاي پردازش گر پاسخ به فركانس را «تيز» مي كنند محققات معتقدند كه اين تيز شدن ناشي از پديده مهار جانبي است. بعبارت ديگر تحريك حلزون در يك فركانس باعث مي شود پيام هاي مربوط به فركانسهاي صوتي طرفين فركانس تحريك شده مهار گردند.
بخش زيادي از نرونهاي قشر شنوايي بويژه قشر ارتباطي به فركانسهاي خاص صوتي در گوش پاسخ نمي دهند. معتقدند كه اين نرونها فركانسهاي صوتي مختلف را با هم «مرتبط» مي سازند يا اطلاعات صوتي را با اطلاعات رسيده از ديگر نواحي حسي قشري مرتبط مي كنند.
تخريب هر دو قشر اوليه در انسان حساسيت شنوايي را تا حد زيادي كم مي كند. اما تخريب يكطرفه تنها مختصري شنوايي گوش مقابل را كاهش مي دهد ولي باعث كري آن نمي شود، زيرا مسير عصبي شنوايي داراي تعداد زيادي رابط است كه از سويي بسوي ديگر مي روند. اما چنين آسيبي بر توانايي شخص در مكان يابي منشاء صوت تاثير مي گذارد، زيرا براي عمل مكانيابي به پيام هاي مقايسه اي هر دو قشر نياز هست.
ضايعاتي كه بر نواحي ارتباطي شنوايي انسان اثر مي كنند توانايي او را در شنيدن و افتراق صداها كاهش نمي دهد. اما چنين فردي اغلب قادر به تفسير مفهوم صداي شنيده شده نخواهد بود.
مثلاً ضايعات قسمت خلفي شكنج گيجگاهي فوقاني كه ناحيه ورنيكه نام دارد و بخشي از قشر ارتباطي شنوايي است، غالباً تفسير مفهوم كلمات را براي هر فرد غير ممكن مي سازد. اگر چه جزوه آسیب شناسی روانی فردي كلمات را كاملاً خوب مي شنود و حتي مي تواند آنها را تكرار نمايد. اين وظايف نواحي ارتباطي شنوايي و رابطه آنها با وظايف كلي مغز از مسائل مورد تحقيق امروز است.
تعيين جهت منشاء صوت
انسان جهت افقي منشاء جزوه آسیب شناسی علوم ازمایشگاهی را با دو مكانيسم اصلي تعيين مي كند:
1( با فاصله زماني بين ورود صوت به يك گوش و به گوش مقابل؛
2( با اختلاف شدت اصوات رسيده به گوش؛
مكانيسم نخست در فركانسهاي زير 3000 هرتز بهتر عمل مي كند و مكانيسم شدت در فركانسهاي بالاتر عمل مي نمايد زيرا ً 
ً ً ً ً : ً «» ً «» – )«» (، به روش هدايت استخواني از يك مولد صوت گذاشته شده بر روي جممه برون حلزون هدايت شوند.
شنوايي سنجي
براي تعيين ماهيت ناتوانيهاي سمعي از شنوايي سنج استفاده مي شود. براي اين منظور يك گوشي را به يك نوسان ساز الكترونيكي كه قادر به ايجاد اصوات يك فركانس است وصل مي كنند. دامنه اين فركانسها از مقادير متغير و از كم تا زياد است. دستگاه را طوري تنظيم مي كنند كه شدت صفر در هر فركانس بعدي باشد كه يك فرد طبيعي بتواند به سختي آنرا بشنود. دستگاه داراي يك كنترل كننده شدت صوت است كه شدت هر فركانس را به بالاتر يا پائين تر از حد صفر مي رساند.
اگر فرد تنها زماني را بشنود كه شدت آن 30 دسي بل بالاتر از شدت جزوه آسیب شناسی علوم ازمایشگاهی سمع براي آن فركانس در فرد طبيعي باشد. مي گويند شخص براي آن فركانس خاص 30 دسي بل افت شنوايي دارد. براي انجام آزمون شنوايي با استفاده از شنوايي سنجي حدود 4 تا 10 فركانس پراكنده از كل طيف شنوايي را آزمايش مي كنند و در هر يك افت شنوايي را مشخص مي كنند )شكل 39(.
شنوايي سنجي علاوه بر مجهز بودن به گوشي براي آزمايش هدايت هوايي توسط گوش، داراي يك ارتعاش ساز الكترونيكي نيز هست كه از آن براي آزمايش هدايت استخوان از استخوان ماستوييد به درون حلزون استفاده مي كنند.
نمودار شنوايي در كري عصبي
در كري عصبي شخص در هر دو آزمايش هدايت هوايي و هدايت استخواني دچار كاهش نسبي يا كامل قدرت شنيدن صوت است )شكل 70(.
در اين شكل كري عمدتاً در فركانسهاي صوتي بالاست. اينگونه كري مي تواند ناشي از آسيب ديدن قاعده حلزون گوش باشد. ساير اشكال كري عصبي بصورت زير هستند:
1- كري مربوط به فركانسهاي صوتي پايين كه بر اثر تماس زياد و طولاني با صداهاي بسيار شديد مثل دسته – )(.
ً «» ً