جزوه تایپ شده اصول حسابداری و هزینه یابی
دکتر پوریا شکسته بند دکتر عمران محمدی دانشکده مهندسی صنایع رشته مهندسی صنایع سرافراز دانشگاه صنعتی امیر کبیر دانشگاه پیام
:
– – -: :
: //: ////: /: /: //: -: ×:
////////؟ /:
: //: /: /: /: /: /)( /:
( ( ( -: ×:
/: ///: //: //: //: //: //: /:
( ( ( :
– – – – = + :
= ] + ) ( – )- ( + [
:
) ( :
/)(
:
“” :
) ( “” :
/)(
:
: / / :
:
: شرح زیر ثبت می شود:
دفتر روزنامه مؤسسه …جلالی….. صفحه x
بستانکار بدهکار عطف شرح تاریخ ردیف
جمع نقل از صفحه….. 13xx
2 ،000 ،000 حسابهای دریافتنی )بدهکاران( 05 /28 X
2 ،000 ،000 درآمد
ارائه خدمات به مشتریان به طور نسیه
وصول مطالبات ناشي از ارائه خدمات به طور نسيه :
مطالباتی که بابت ارائه خدمات انجام شده، بعد از مدتی از مشتریان دریافت میگردد، در واقع مطالبات مؤسسه به نقد تبدیل یا وصول میشوند و هیچ تغییری در جمع داراییها رخ نمیدهد. بدیهی است وصول این مبالغ “درآمد” محسوب نمیشود، زیرا همان طور که ملاحظه میشود درآمد به محض تحقق در دفاتر ثبت میشود ولی اگر ارائه خدمات به طور نسیه باشد ابتدا حسابهای دریافتنی )بدهکاران( در دفاتر بدهکار شده و پس از وصول وجه مذکور از مشتری، این حساب بستانکار میشود.
مثال : چنانچه مؤسسه جلالی مبلغ 000، 000، 2 ریال طلب خود از جزوه اصول حسابداری و هزینه یابی را در تاریخ 15/ 06/ xx 13 دریافت نماید، ثبت زیر در دفاتر انجام میشود:
دفتر روزنامه مؤسسه …جلالی….. صفحه x
بستانکار بدهکار عطف شرح تاریخ ردیف
جمع نقل از صفحه….. 13xx
2 ،000 ،000 بانک 06 /15 X
2 ،000 ،000 حسابهای دریافتنی )بدهکاران(
وصول طلب از مشتریان طی فیش …….
جزوه اصول حسابداری و هزینه یابی دانلود رایگان خلاصه کتاب pdf
هزینه :
هرمؤسسهای به منظور ارائه خدمات به مشتریان ناچار به تقبل مخارج گوناگونی میباشد. مخارج مربوط به حقوق کارکنان، اجاره بها، بیمه، آب و برق، تلفن، ملزومات اداری، اضافهکاری، تعمیرات و ….. نمونههایی از این مخارج هستند. در حسابداری مخارج تحمل شده توسط مؤسسه طی یک دوره زمانی ” هزينه ” نامیده میشود.
تعریف هزینه :
مخارجی است که یک مؤسسه برای ارائه خدمت به مشتریان و کسب درآمد متحمل میشود. به عبارت دیگر بهای تمام شده کالاها و خدماتی است که به منظور کسب درآمد ،تعهد به پرداخت آن شده است.
مانده حساب کاهش حساب افزايش حساب ماهیت حساب عنوان حساب
بدهکار بستانکار بدهکار بدهکار هزينه
نکته قابل توجه این است که در حسابداری، هزینه در همان دوره زمانی که تحقق مییابد بایستی شناسائی، اندازهگیری و ثبت شوند. بنابراین هنگامی که مؤسسات خدماتی هزینهای را تقبل نمایند، خواه وجه آن را نقدا پرداخت نمایند و خواه مقرر شود در آینده پرداخت نمایند، هزینه مؤسسه تحقق یافته، از یک طرف داراییهای مؤسسه )نقد و بانک( کاهش یافته و از طرف دیگر سرمایه مؤسسه نیز کاهش مییابد. ولی اگر هزینه تحقق یابد ولی وجه آن در آینده پرداخت شود، از یک طرف بدهیهای مؤسسه افزایش و از طرف دیگر سرمایه کاهش مییابد.
هنگامی که یک واحد اقتصادی متحمل هزینه میشود سرمایه مالک مؤسسه کاهش مییابد. ولی به منظور این که هزینههای یک مؤسسه طی یک دوره زمانی، مشخص گردد. در حسابی تحت عنوان «هزينه» مربوطه بدهکار میشود. برای هزینههای مختلف میتوان حسابهای جداگانهای ایجاد نمود تا اطلاعات مربوط به هر هزینه به تفکیک مشخص گردد .
مثلا : هزینه حقوق، هزینه آب، هزینه برق، هزینه تلفن، هزینه اجاره، هزینه ملزومات اداری، هزینه بیمه و…..
پرداخت هزینهها به صورت نقدي:
اگر مؤسسهای نقدا نسبت به پرداخت هزینه حقوق اقدجزوه اصول حسابداری و هزینه یابی م نماید ثبت زیر در دفاتر انجام میشود
خلاصه حسابداری
دفتر روزنامه مؤسسه …………….. صفحه x
بستانکار بدهکار عطف شرح تاریخ ردیف
جمع نقل از صفحه….. 13xx
xxx هزینه حقوق x/xx X
Xxx بانک
پرداخت حقوق پرسنل طی چک شماره …..
پرداخت هزینهها به صورت نسيه:
اگر مؤسسهای هزینه تعمیرات خود را به طور نسیه تعهد نماید به هنگام تحقق هزینه ثبت زیر در دفاتر انجام میشود:
دفتر روزنامه مؤسسه …………….. صفحه x
بستانکار بدهکار عطف شرح تاریخ ردیف
جمع نقل از صفحه….. 13xx
xxx هزینه تعمیرات x/xx X
xxx حسابهای پرداختنی
بابت هزینه تعمیرات مؤسسه به طور نسیه
چنانچه مؤسسه پس از مدتی نسبت به پرداخت بدهی خود اقدام نماید ثبت زیر در دفاتر انجام میشود:
دفتر روزنامه مؤسسه …………….. صفحه x
بستانکار بدهکار عطف شرح تاریخ ردیف
جمع نقل از صفحه….. 13xx
xxx حسابهای پرداختنی x/xx X
xxx بانک
پرداخت بدهی مؤسسه طی چک شماره …..
پيشپرداخت هزینه:
در برخی از موارد مؤسسات قبل از دریافت خدمات از دیگران مبلغی را پرداخت میکنند تا در آینده خدمات بگیرند. اینگونه پرداختها معمو لا برای آینده است و در روز پرداخت هیچ هزینهای تحقق نیافته است. بنابراین مبالغ مذکور در حساب “پیشپرداخت” ثبت جزوه اصول حسابداری و هزینه یابی . پرداخت بابت حق بیمه یک ساله مؤسسه، پرداخت اجاره یک ساله مؤسسه، پرداخت آگهی و تبلیغات برای آینده و …. نمونههایی از پیشپرداختها هستند. در واقع این اقلام در دورهای که خدمات مورد استفاده قرار میگیرند یا دارایی به مصرف میرسد، به هزینه تبدیل میشود.
ثبت پیشپرداخت حق بیمه در دفاتر به شرح زیر است:
دفتر روزنامه مؤسسه …………….. صفحه x
بستانکار بدهکار عطف شرح تاریخ ردیف
جمع نقل از صفحه….. 13xx
xxx پیشپرداخت بیمه x/xx X
Xxx بانک
پرداخت حق بیمه مؤسسه طی چک شماره
دریافت خدمات از محل پيشپرداختها:
پس از دریافت خدماتی :
/:
” ” )( “” ” ” :
x/xx X
Xxx بانک
بابت برداشت صاحب مؤسسه طی چک….
به هنگام برداشت صاحب مؤسسه از محل سایر داراییهای مؤسسه ثبت زیر اعمال میشود:
دفتر روزنامه مؤسسه …………….. صفحه x
بستانکار بدهکار عطف شرح تاریخ ردیف
جمع نقل از صفحه….. 13xx
Xxx برداشت x/xx X
Xxx دارایی مربوطه
برداشت صاحب مؤسسه از محل دارایی …..
صورتحساب سود و زیان :
پس از آنکه کلیه رویدادهای مالی مرتبط با درآمدها و هزینههای واحد اقتصادی ثبت شد از روی مانده حسابهای دفترکل میتوان صورتحساب سود و زیان مؤسسه را تنظیم نمود.
“صورتحساب سود و زيان” یکی از صورتهای مالی مهم است که چگونگی و نتیجه فعالیتهای مالی یک واحد اقتصادی را طی یک دوره زمانی مشخص نشان میدهد.
چگونگی فعالیتهای مالی به معنای این است که در واحد اقتصادی طی یک دوره زمانی چه فعالیتهایی منجر به کسب درآمد و چه فعالیتهایی منجر به وقوع هزینه شده است و منظور از نتیجه فعالیتهای مالی کسب ” سود خالص” یا “زيان خالص” است که برابر است با:
هزینهها – درآمدها = سود )زیان( خالص
در صورتی که جمع درآمدهای واحد اقتصادی بیشتر از جمع هزینههای آن باشد، نتیجه فعالیتهای مالی ” سود خالص” یا “سود ويژه” خواهد بود و در صورتی که جمع هزینهها بیشتر از جمع درآمدها باشد، تفاوت را ” زيان خالص” یا “زيان ويژه” میگویند.
صورتحساب سود و زیان از چهار بخش زیر تشکیل میگردد:
1- عنوان: در این بخش اطلاعات مربوط به نام جزوه اصول حسابداری و هزینه یابی ، نام صورتحساب و دوره زمانی صورتحساب درج میشود.
2- درآمدها: در این بخش، درآمدهای مؤسسه در دوره مالی مورد نظر به تفکیک نوع درآمد نوشته شده و سپس جمع درآمدها محاسبه و درج میشود.
3- هزینهها: در این بخش، هزینههای مؤسسه در دوره مالی مورد نظر به تفکیک نوع هزینه نوشته شده و جمع هزینهها محاسبه و درج میشود.
4- سود )زیان( خالص: در آخرین بخش :
: ……………………..
/ /:
:
)( “” “” :
“” :
:
= ] + ) – + ( + ) – ( [
: ……………
//:
( ) )( :
)( )( )(
-: ” ” :
– – – – ریال دیگر اثاثه به طور نقد خریداری شد.
5- صورتحساب خدمات انجام شده مبلغ 000،15 ریال برای مشتریان ارسال گردید.
6- حقوق کارکنان مؤسسه به مبلغ 000،12 ریال پرداخت شد .
7- مبلغ 000، 9 ریال از بدهکاران دریافت گردید.
8- مبلغ 000،25 ریال به بستانکاران پرداخت شد.
معاملات و عملیات مالی فوق را در دفتر روزنامه و دفتر کل ثبت و سپس مانده هر یک از حسابها را در پایان ماه محاسبه کنید . 4-5: حسابهای دفترکل “دفتر حقوقی کیوان” در زیر ارائه شده است. تراز آزمایشی را به تاریخ 29 اسفند تهیه کنید.
22،990 درآمد حق الوکاله 1،800 اثاثه اداری
10،480 سرمایه آقای کیوان 520 بانک
1 ،500 هزینه آب و برق 12،200 بدهکاران )اصول حسابداری و هزینه یابیابهای دریافتنی(
1،200 برداشت 400 بستانکاران )حسابهای پرداختنی(
17،000 هزینه حقوق 350 حقوق پرداختنی
تمرین 5-5 : با توجه به اطلاعات شهریورماه” تعمیرگاه آفاق” مطلوبست : تنظیم صورتحساب سود یا زیان.
هزينهها درآمدها
80 ،000 اجاره 410،000 حقالزحمه تعمیرات تلویزیون
250،000 حقوق و دستمزد 180،000 حقالزحمه تعمیرات رادیو
8 ،000 تلفن
12،000 آب و برق
تمرین 6-5: در اول بهمن ماه سال 5X13 آقای راستی” دفتر خدمات مالی راستی” راتأسیس کرد. اطلاعات زیر در پایان بهمن ماه سال 5X13 از مدارک مالی دفتر مزبور استخراج شده است:
1،290،000 درآمد حقالزحمه 290،000 بانک
120،000 هزینه اجاره 40،000 بدهکاران )حسابهای دریافتنی(
400،000 هزینه حقوق 20،000 ملزومات اداری
10،000 هزینه تلفن 900،000 اثاثه اداری
50،000 بستانکاران )حسابهای پرداختنی(
440،000 سرمایه آقای راستی در اول بهمن ماه
با توجه به اطلاعات فوق صورتحساب سود و زیان و ترازنامه” دفتر خدمات مالی راستی” را تهیه کنید.
تمرین 7-5 : در هر ستون عمودی بجای علامت ؟ مبلغ جزوه اصول حسابداری و هزینه یابی را بنویسید.)هر ستون یک مثال جداگانه(
ه د ج ب الف شرح
17،000 ؟ 8،000 12،000 6 ،000 سرمايه اول دوره
4،000 7،000 ؟ 3،000 4،000 سرمايهگذاری مجدد
؟ ) 3،000( 10،000 6،000 ؟ سود )زيان( خالص
6،000 5،000 4،000 ؟ 3،000 برداشت
15،000 11،000 19،000 15،000 12،000 سرمايه پايان دوره
8-5 : با استفاده از اطلاعات زیر ترازنامه” مؤسسه کارون “را در تاریخ 30 مهرماه 6X13 تهیه کنید.
9،000 سرمایه آقای کارون در 30 مهر ماه 6X13 8،000 بستانکاران )حسابهای پرداختنی(
؟ زمین 4 ، 000 بدهکاران )حسابهای دریافتنی(
4،000 اسناد پرداختنی 7،000 ساختمان
2،000 درآمد حقالزحمه 1،000 صندوق
1،500 موجودی ملزومات اداری 5،000 اثاثه اداری
تمرین 9- 5 : در زیر تعدادی از حسابهای جزوه اصول حسابداری و هزینه یابی “دفتر حقوقی البرز” ارائه شده است. بااین اطلاعات صورت حساب سود و زیان را برای دوره مالی منتهی به 29 اسفند 6X13 تهیه کنید.
22،000 درآمد حقالمشاوره 3،000 بستانکاران )حسابهای پرداختنی(
6،000 هزینه اجاره 5،000 هزینه ملزومات
16،000 هزینه حقوق 1 ، 000 موجودی ملزومات
18،000 درآمد حقالزحمه
تمرین 10-5 : در هر ستون عمودی بجای علامت ؟ مبلغ صحیح را بنویسید .
د ج ب الف شرح
؟ 10،000 7،000 1،000 داراییها در اول دوره
4،500 2،400 1،000 400 بدهیها در اول دوره
22،000 11،500 9،000 900 داراییها در پایان دوره
3،500 2،400 ؟ 200 بدهیها در پایان دوره
1،500 ؟ 1،800 210 سرمایهگذاری مجدد طی دوره
12،200 4،700 3،500 ؟ درآمدها
600 600 1،000 60 برداشت
9،100 3،100 2،700 330 هزینهها
تمرین 11- 5: پرداختهای نقدی” مؤسسه ادیب” در خردادماه سال 6X13 به شرح زیر است:
پرداخت مبلغ ؟
-: ” ” :
؟ )(
)(
– : – ” ” :
)( : – ثبت معاملات و عملیات مالی جزوه اصول حسابداری و هزینه یابی ماه در دفتر روزنامه عمومی و دفتر کل .
ب – ماندهگیری حسابهای دفترکل .
تمرین 14- 5 : این تمرین ادامه 12- 5 و 13- 5 است و به معاملات و عملیات مالی بهمن ماه مؤسسه مربوط است:
دریافت 000،400 ریال وجه نقد و ارسال 000،150 ریال صورتحساب ” هتل درخشان” بابت خدمات انجام شده 5 بهمن
خرید یک دستگاه ماشینحساب به مبلغ 000،11 ریال و ملزومات اداری به مبلغ 000،5 ریال از” شرکت البرز” به طور نقد. صدور چک شماره 1008 18بهمن
دریافت صورتحساب شماره 2601 از” تعمیرگاه ماهر” به مبلغ 000،30 ریال بابت تعمیر اتومبیل. نصف مبلغ صورتحساب با صدور چک شماره 1009 پرداخت و قرار شد بقیه در مدت 30 روز پرداخت شود. 23 بهمن
مطلوبست : الف- ثبت معاملات و عملیات مالی بهمن ماه در دفتر روزنامه عمومی و دفتر کل .
ب – ماندهگیری حسابهای دفترکل .
ج – تهیه تراز آزمایشی مؤسسه به تاریخ 30 بهمن ماه سال6X13
تمرین 15- 5 : عملیات و فعالیتهای مالی” مؤسسه مشاوره املاک خاوران” به شرح زیر است:
الف( حسابهای فوق را به شکل T افتتاح و عملیات مالی زیر را در آنها ثبت کنید.
ب( تساوی اقلام بدهکار و بستانکار را با تهیه ترازآزمایشی اثبات کنید.
)1( تأسیس مؤسسه خاوران با مبلغ 000،000،1 ریال سرمایهگذاری نقدی آقای خاوران
)2( پرداخت 000،12 ریال بابت اجاره اسفندماه صدور چک شماره) 1(
)3( خرید اثاثه اداری از” شرکت تابان” به طور نسیه شامل: میز 000،50 ریال، ماشینتحریر 000،45 ریال، فایل کابینت 000،20 ریال و صندلی
000،25 ریال به فاکتور شماره 128
)4( خرید 000،12 ریال ملزومات اداری به طور نقد صدور چک شماره) 2(
)5( ارسال 000 ، 80 ریال صورتحساب برای” شرکت کاوه” بابت حقالزحمه خدمات انجام شده. صورتحساب شماره) 1(
)6( پرداخت 000،40 ریال ) (
)( ” ” ) (. ) (
)( ” “) (
)( ) (
– : :
:
– – –
فهرست مطالب