جزوات تایپ شده اصول و کلیات خدمات بهداشتی
محمدحسین باقیانی مقدم کارشناسی ارشد دکتر شجاعی کاردانی تیمور آقاملایی برای آزمون استخدامی حاتمی رشته های مختلف علوم پزشکی مانند
ً ()
ً ً ً 
«» «» ً () ً «»
– ()
– ()
– – ()
ً «» ً «» گردد در اين نوع برنامه ريزي از طرفي امكان پيش بيني ها و برآوردهاي دقيقي را با درجه معقولي از قطعيت و اطمينان فراهم مي آيد و از طرف ديگر زمان كافي براي تجهيز منابع و پيشرفت بسوي تحقق هدفهاي اجراي در نظر گرفته مي شود.
برنامه ريزي اجرايي(برنامه كوتاه مدت)
اين برنامه ريزي از مسئوليتهاي مديران رده هاي پايين سازماني از قبيل سرپرستان، روساي واحدها، و نظاير آن است. برنامه ريزي اجرايي اصولاً به كوتاه مدت نظر داشته و مشخص تر است و نسبت به اين كه چگونه يك كار معين را مي توان به بهترين وجه ممكن انجام داد، تصميم گيري مي كند. برنامه هاي اجرايي غالباً به حوزه هاي عمياتي از قبيل توليد، امور مالي، بازاريابي، امور پرسنلي، و مانند اينها تقسيم مي شوند. به طور مثال، برنامه هاي توليد نيازمند تجزيه و تحليل و تصميم گيري نسبت به ميزان موجودي كالا در انبار (شامل مواد اوليه و كالاهاي ساخته شده)، انعطاف پذيري تسهيلات جاري توليد، چگونگي مقابله با «تكنولوژي» در حال تغيير و نظاير اينهاست.
هدف این نوع برنامه ریزی عبارت است از مجموعه فعاليت ها و برنامه ها و طرحهايي كه بايد در طول يكسال اجرا گردد. در موارد طول اين برنامه از 6 ماه به 2 سال متغير است.
اين نوع برنامه ها بدنبال تدوين برنامه ميان مدت تهيه مي شود تا آن را به اجرا درآورد. اين برنامه به دولت امكان مي دهد تا در برابر محيط و اوضاع متغير اقتصاد جهان واكنش بموقع نشان بدهد. در اين برنامه ابزارهاي پولي و مالي براحتي قابل استفاده است.
مراحل برنامه ريزي «استراتژيك»
1-تعريف و تبيين ماموريتهاي سازمان- ماموريتهاي سازمان را بايد به وضوح معلوم كرد. مأموريت سازمان ممكن است توليد با كيفيت بالا و هزينه كم و يا توليد با كيفيت بالا و با هزينه گزاف به منظور حفظ مرغوبيت كالا و شهرت مؤسسه باشد (مانند ساختن اتومبيل رولزرويس يا اتومبيل مرسدس بنز).
2- تعيين هدفها و مقاصد بلند مدت- اين جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی بايد با ماموريتهاي سازمان تطابق داشته و ماهيتاً مشخص باشند. به عنوان مثال، هدف بلند مدت ممكن است سوددهي بلندمدت براي انواع محصولاتي باشد كه شركت مي خواهد توليد كند.
3- پيش بيني وضعيت اقتصادي آينده- در اين مورد بايد از تكنيكهاي پيش بيني براي برآورد ميزان رشد شركت و وضعيت آينده سهام آن در بازار استفاده كرد.
4- تهيه و تنظيم برنامه هاي بلند مدت- اين برنامه هاي «استراتژيك» كه گاهي ممكن است دوره آنها ده سال به طول بيانجامد، شامل تعريف و تشريح كليه اقداماتي است كه بايد براي رسيدن به هدفهاي مؤسسه انجام شود.
5- تهيه و تنظيم برنامه هاي كوتاه مدت- در چارچوب برنامه هاي «استراتژيك» ، برنامه هاي كوتاه مدت، مثلاًَ يك ساله، تهيه مي شود تا ضمن فراهم آوردن امكان ارزيابي دوره اي برنامه هاي «استراتژيك» ،بتوان نسبت به اصلاح انحرافات، بموقع اقدام كرد.
تفاوت برنامه ريزي تاكتيكي و استراتژيكي
1-هر اندازه اثر يك برنامه، طولاني تر و دستيابي به آن مشكل تر باشد، بيشتر استراتژيك است تا تاكتيكي. بنابراين برنامه ريزي استراتژيك به اتخاذ تصميماتي مربوط مي شود كه تحقق آنها مشكل تر است. مثلاً برنامه ريزي توليد هفتة آينده يك كارخانه، بيشتر تاكتيكي است تا استراتژيك؛ ولي برنامه ريزي يك كارخانه جديد يا برنامه ريزي يا برنامه ريزي سيستم توزيع، بيشتر استراتژيك است تا تاكتيكي . برنامه ريزي استراتژيك است، گرچه درازي مدت و كوتاهي آن نيز مانند استراتژيك و تاكتيك يك امر نسبي است. اين دو نوع برنامه ريزي ، يعني برنامه ريزي استراتژيك و تاكيتكي ، مكمل يكديگرند و همچون دو طرف يك سكه مي باشند كه مي توان هر طرف را به طور جداگانه مشاهده كرد و درباره آن بحث نمود، اما نمي توان دو طرف را 
– ً – – – )- )-) – ) ) ) قدم دوم در برنامه ريزي، تعيين هدف ها براي كل سازمان و سپس براي هر يك از واحدها به جزوه هیدرولیک بهداشت محیط كوتاه مدت ، ميان مدت و بلند مدت مي باشد. زيرا هدفها، نتايج مورد انتظار فعاليت ها را نشان مي دهند و بايد قبل از هر كاري مقصد و هدف روشن و پيش بيني شود. بديهي است كه محدوديت منابع، امكان تامين همة هدفها را مقدور نمي سازد.حال اين سوال پيش مي آيد كه چگونه از بين هدفهاي اصلي (برنامه)، هدف هاي كلي (طرح)، هدفهاي فرعي (پروژه) و هدفهاي بسيار فرعي (كالا يا خدمات) را به ترتيب اولويت و اهميت تعيين نمايد (سلسله مراتب هدف ها).
هدف ها، نتايج يا حالت هايي از آينده هستند كه وصول به آن مورد نظر مي باشد و هيچ برنامه اي بدون داشتن هدف، معني ندارد و بدون آن امكان هماهنگي و وحدت عمل در انجام آن، پيدا نمي شود.
تعيين هدف
هدف هاي سازمان نتايج و حالات مطلوب و مورد جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی است كه مجموعه مي خواهد به آن برسد. هدف ها از اساسي ترين مراحل برنامه ريزي است. اگر مجموعه اي هدفش روشن نباشد و مديريت هدف مشخصي نداشته باشد نمي توان مسيري داشت و مجموعه را هدايت كرد. هدف ها در جريان فرايند برنامه ريزي در يك سلسله مراحل رفت و برگشت ميان سطوح مختلف مديريت شكل مي گيرند. نويسندگان هدف ها را به طبقات مختلفي تقسيم مي كنند. هدف هاي كيفي (ثانويه) زمينه فعاليت هاي سازمان را مشخص مي كنند. يعني اين كه در كدام فعاليت ها مي خواهيم درگير شويم. هدف هاي كيفي دامنة فعاليت ها را مشخص مي كند. معمولاً هدف هاي كيفي، رسالت و مأموريت سازمان را نشان مي دهد كه معمولاً از ثبات زيادي برخوردار بوده و به كندي مي توان آن را تغيير داد.
مديريت بر مبناي هدف
«» () «» «» «» «» ، «» ، «» «»
فهرست مطالب