جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور
خلاصه کتاب پیام نور کاردانی کارشناسی ارشد دکترا جیره نویسی دام و طیور
8 ب( پرورش گلههای پرواری
نگهداری و پرورش )( ً( ( ) ( ) ( – )(
– – – – – – )( – – :
) ( -)؛(.
/: ) ( ) ( : :
– ؟ ) ( – ً ؛ )( ً – 
– :
– :
– – ) ( )- ( : – :
– – –
– /- – ) ( – با شماره رنگی، مقاومت نداشته و رنگ شماره در طی مدت کوتاهی پاک می گردد.
– شماره های همه بره ها را یا در گوش چپ و یا در گوش راست نصب کنید.
– مقدار خوراک جدید مصرفی هر بره را محاسبه کنید و بر عدد جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور تقسیم کنید )مثال : 2000 گرم تقسیم بر 14 =
143 گرم(. هر روز مقدار 143 گرم از خوراک قدیمی کسر و خوراک جدید را جایگزین کنید. باید دوره آدابتاسیون ) سازگاری( را در طی 14 روز طی کنید.
– در صورتی که دوره سازگاری را رعایت نکنید امکان ابتلا برهها به اختلال تغذیه ای – – ) ( /- — ) ( ، )( – – – و کیفیت جیره شما خواهد بود. در پایان هر دو هفته اگر وزن برهها را داشته باشید؛ میتوانید بره های بیمار از سالم را ارزیابی کنید.بره هایی کهافزایش وزن مناسب ) کمتر از 250 گرم در روز( داشته اند را معاینه کنید.
تجربه ثابت نموده است که بره ها افزایش وزن خود را پس از دو هفته بروز می دهند. لذا توصیه نمیگردد که هر هفته وزن کشی کنید.
– در هر گله 100 راسی معمولاا، تعداد 2 تا 3 برهای وجود دارند که با وجود مصرف مناسب غذا اصلا رشدی ندارد .
باید بدانید که نگهداری آنها مقرون به صرفه نیست و بهتر است آنها را بفروشید .
– بهترین حالت برای توزیع غذا ، توزیع چهار وعده در روز است .ولی رایج ترین روش توزیه سه وعده یعنی وعده صبح ) 8 صبح ( ، وعده ظهر ) 14 ظهر( و و عده شب ) 20 عصر( می باشد .
– به هنگام توزیع غذا در وعدههای صبح و ظهر و عصر حتماا سلامت برهها را کنترل کنید. برههای بیمار به هنگام توزیع غذا گوشهگیر بوده و تمایلی به مصرف غذا ندارند. نشخوار هم نمیکنند.
– در مواجه با چنین بره های ابتدا دمای بدن آنها را از ناحیه مقعد اندازه گیری کنید . دمای عادی بدن بره 5/38
محلول خوراکی پارفین پماد چشمی استریل ویتامین A تعداد قابل توجهی سرنگ با نیدل 16 نیدل )سر سوزن( تزریق زیر جلدی
سرنگ محلول خوران و یک شیلنگ تراز کوتاه 20 سانتی متری اسپری اکسی تتراسایکلین) OCT( تفنگ قرص خوران سرنگ مخصوص خوراندن محلول
جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور
تغذیه برههای پرواریLamb finishing Nutrition : دوره پروار بر اساس تغذیه به چهار بخش تقسیم می شود:
مرحله اول : دوره سازگاری که 14 روز است. درداین مرحله به تدریج خوراک جدید جایگزین خوراک قدیمی میگردد.
مرحله دوم : ماه اول پروار : ترکیب علوفه و کنسانتره برهها معمولاا در این ماه 40 %به 60% است : %% – % % – – – ) ( //- – )( /- : /: /: /ِِِ- – ) }{ ( – )( – توانید استفاده کنید.
– غلات تامین کننده منبع انرژی در تغذیه برهها جو و ذرت بلغور شده است. در صورتی که قیمت هر دو غله برابر و یا ذرت کمتر از جو بود، حتما از ذرت استفاده کنید. استفاده از جو زمانی توصیه میگردد که قیمت آن کمتر از ذرت باشد.
– کود مرغی فرآوری شده )حرارت دیده(، پودر گوشت و اوره از منابع تامین کننده پروتئین و انرژی جیره هستند.
– حتما از پودر گوشت در جیره استفاده کنید.
– با توجه به گران بودن کنجاله سویا استفاده از آن اصلاا توصیه نمیگردد. بهتر است پودر گوشت را جایگزین آن کنید .
– پودر گوشت حاوی پودر استخوان توصیه می گردد.
– سبوس گندم ، ملاس یا شیره چغندر ، پساب ملاس ) محصول جانبی پس از الکل گیری از ملاس ( تفاله تر یا خشک چغندر از دیگر اقلام مصرفی در جیره بره های پرواری هستند.
–
ترکیبات معدنی دی جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور فسفات، پودر استخوان و نیز جهت تامین کلسیم و فسفر و آهک مرده جهت کلسیم کاربرد دارند.
پودر استخوان چون منبع جانوری است و قابلیت جذب بهتری دارد بهترین منبع است. در صورت استفاده از پودرگوشت حاوی پودر استخوان نیازی به افزودن منابع کلسیم و فسفر مانند آهک و دی کلسیم فسفات و پودراستخوان در جیره نیست.
حتماا توصیه می گردد در کل دوره مقدار 2 درصد مکمل معدنی استفاده کنید .
– در فصل سرما حتماا از سیلو ذرت در جیره به عنوان علوفه استفاده گردد. چون این علوفه تر بوده و سبب خوشخوراکی سایر علوفهها میگردد. ضمنا چون تر و تازه و سبز است مانع بروز اختلال گوارشی در گوسفندان میگردد .
– همچنین چون تر بوده مقادیر کافی اب دارد. در فصل سرما نیز بره ها تمایل بسیار کمی به مصرف اب دارند. لذا امکان ابتلا به سنگ کلیه و مجاری ادراری زیاد است. لذا استفاد هاز علوفه پر آب نیاز دام بهآب را تامین می کند.
– شما می توانید مقدار خوراک مصرفی را بر اساس ME محاسبه کنید.
]ME تامین شده در جیره ÷ ME مورد نیاز دام [ = DMIkgمقدار ماده خشک مصرفی بره
– اگر از این فرمول برای برآورد مقدار ماده خشک مصرفی استفاده کنید، حداقل تفاوت با مقدار پیشنهادی NRC
2007 خواهید داشت. حتی در بعضی از مواقع دقیقاا همان مقدار را برآورد خواهید کرد.
– اما استفاده از شاخص ME بر اساس فرمول بالا دقیق تر است .
– در مرحله بعد به As feed تبدیل کنید.
– As feed kg=DM kg÷ (DM/100)
– البته بهتر است بعد از برآورد مقادیر ذکر شده ، 10 جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور بیشتر از مقدار برآورد شده در اختیار برهها قرار دهید. در طی سه تا پنج روز اول مقدار خوراک مصرفی برهها را کنترل و ثبت کنید. لذا در روز 6 ، دقیقاا مقدار مصرفی آنها مشخص میگردد .
– بهتر است مقدار علوفه به نحوی باشد که بعد از 24 ساعت، دقیقاا روز بعد ساعت 8 صبح در حدود حداکثر 10-5 درصد علوفه در آخور باقی مانده باشد .یعنی در حد اشتها غذا بخورند.
– حتماا هر روز مقدار مصرفی بره ها را دقیقاا ثبت کنید تا در پایان دوره ضریب تبدیل غذا به گوشت را در اختیار داشته باشید.
با مشخص شدن افزایش وزن روزانه )گرم در روز( ]ADG[ و ضریب تبدیل خوراک به گوشت، میتوانید محاسباتاقتصادی گله خود را انجام دهید. در غیر این صورت، یعنی اگرهر دو هفته یک بار؛ وزن کشی نکنید و خوراکمصرفی را محاسبه نکرده باشد، نمی توانید محاسبات اقتصادی سود و زیان گله خود را انجام دهید.
دانههای جو و ذرت باید به شکل دانه شکسته و بلغور باشند. قابلیت هضم دانه سالم در حدود 55 تا 58 درصد و در دانه های بلغور شده تا 85 درصد هم می رسد.
– دفعات توزیع غذا در هر روز بهتر است چهار مرتبه و در ساعات 7 صبح ، 30/11 صبح ،16 بعد از ظهر و 30/20 شب باشد.
– مقدار غذای کم، که به فواصل کوتاه در اختیار دام قرار میگیرد، شرایط ثابت در شکمبه حاکم میکنند لذا تراکم کمتری در آمونیاک حاصل میگردد. لذا تعداد دفعات چهار وعده در روز بهترخواهد بود.
– استفاده از اوره باید با احتیاط و به تدریج و تا سطح نهایت 1 درصد کل جیره باشد. درصورت بروز مسمومیت آمونیاکی در بره های ، به گوسفندان سرکه بخورانید.
– از محدودیت های دیگر اوره در جیره این است که فاقد پروتئین قابل متابولیسم)MP( است.
نکته:
در pH اسیدی شکل غالب آمونیاک)3NH( در شکمبه +4NH )جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور ( است که این فرم نمیتواند به سرعت از دیواره شکمبه عبور نماید. در pH بیشتر از 3/7 حدود 50 درصد آمونیاک به شکل 3NH یافت میگردد؛ شکلی که میتواند به سرعت منتشر گردد. لذا میتواند سبب بروز مسمومیت آمونیاکی شود. به همین خاطر توصیه میگردد در صورت بروز مسمومیت آمونیاکی به دام سرکه )اسید استیک( خوراند. علایم مسمومست آمونیاکی در نشخوراکنندگان شامل اضطراب، مشکلات تنفسی، افزایش بزاق، تشنج عضله و پوست ، عدم – :
– ُُ:
ُُ- :
– :
؛ )( – :
– :
؛ً )؛ (، ؛ /////87 8/90 وزن استخوان
9/9 10/5 درصد استخوان از لاشه شکم خالی
کیانزاد، محمد رضا) 1383( برآورد ترکیبات فیزیکی و شیمیایی لاشه گوسفندان مغانی و ماکویی در گله های اصلاحی) اندازه های بدن و خصوصیات لاشه (. پژوهش و سازندگی، شماره 64. 11-2.
– سن:
اگر سن بره بین 3 تا 9 باشد ) کمتر از یکسال( بره را پرواری گویند که گوشت لذیذ و مطبوعی خواهد داشت. سن بره را از روی وضعیت دندانهای پیشِ فکِ پایین تشخیص میدهند. گوسفند زیر یکسال باشد.
– بینی:
هیچ گونه آبریزشی از بینی گوسفند مشاهده نگردد. بینی گوسفند باید کاملاً تمیز و پاکیزه و مرطوب باشد. آبریش و خلط بینی نشانه آلودگی انگلی دام است.
– بینی گوسفندان را بررسی کنید تا خونریزی بینی مشاهده نکنید. خونریزی نشانه آلودگی انگلی یا بیماری لیستریوزیس )مشترک انسان دام( است .
– خرید گوسفند از مزارع فعال و به اصطلاح از سر مزرعه بهتر و مطمئنتر است. چون افراد دلال اطراف شهرها اقدام به خوراندن آب نمک و جیرههای حجیم وآب دوست نموده وحیوان را با شکم پُُر می فرشند. لاشه این گونه گوسفندان بعد از کشتار چند کیلوگرم افت بیش از حد مجاز دارند. بازدهی قابل قبول لاشه 50 درصد است .
– گوسفند زنده بعد از کشتارمعمولا 50 درصد افت لاشه دارد. گوسفند 60 کیلوگرمی بعد از کشتار، وزن لاشهای در حدود 30 کیلوگرم )بدون کله و پاچه، دل، جگر و قلوه و سیراب شیردان( وزن همراه با دنبه دارد. افت 50 درصدی معمول بوده و در صورتی که بیش از 50 درصد لاشه جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور ، اصطلاحاً بیان می-کنند که لاشه سَرَکَ کرده است .
جدول : وزن زنده و وزن لاشه شکم خالی گوسفند ) کیانزاد ،1383(.
گوسفند ماکویی گوسفند مغانی صفات لاشه
36/30 38/64 وزن زنده
29/40 31/35 وزن لاشه شکم خالی
43/32 46/04 ) ( ) (. — َََ)َََ( ؛
فهرست مطالب