جزوه تایپ شده ایمنی انبار
دکتر غلام نیا بابک کاظمی مهدی ادیبی دانشگاه پیام نور تألیف استخدامی غلام نیا دانشگاه آزاد رشته حسابداری کاردانی رشته ایمنی کارشناسی ارشد
:
:
:
:
:
:
:
– – () – – – :
– – – – – :
:
:
( )
( )
( از یک سطح براي چیدن مواد و بستھ ھا استفاده مي شود و در پالت دو رو از دو سطح پاییني و بالایي ھر دو براي چیدن مواد و بستھ ھا استفاده مي شود.
مزایاي پالتھاي چوبي
1. قرار گرفتن و مواد با تعادل و پایداري بیشتري روي پالت بواسطھ اصطکاک کافي بین سطح پالت و کالا
2. سبک تر بودن نسبت بھ پالتھاي مشابھ
3. سادگي تعمیر
۴. ارزانتر بودن چوب نسبت بھ اغلب مواد مشابھ
پالت ھاي فلزي
• در ساخت این نوع پالت ھا از قطعات فلزي استفاده مي شود کھ این قطعات یا با ھم پیچ و مھره مي شوند یا جوش مي خورند.
میزان اصطکاک پالت ھاي فلزي نسبت بھ پالت ھاي چوبي کمتراست ولي بواسطھ عدم وجود اصحکاک کافي بین سطح پاییني پالت و کف انبار در بعضي موارد خطر لغزیدن ھنگام برداشت توسط لیفت تراک وجود دارد.
مزایاي پالتھاي فلزي
1. خطر آتش سوزي ندارند.
2. بھ تعمیر و نگھداري کمتري نیاز دارند.
3. عمر انھا نسبت بھ پالت ھاي دیگر بیشتر است.
پالت ھاي پلاستیکي
از مواد پلي استایرن ساختھ مي شود. این پالت ھا در مقایسھ با پالتھاي چوبي و فلزي استحکام کمتري دارند. براينواحي مرطوب مناسب ھستند
Box Pallet باکس پالت یا
باکس پالت را مي توان پالت دیواره دار (ثابت یا متغیر ) نامید. در این نوع پالت ھا حمل و نقل قطعات شکستني، غیر مقاوم یا بستھھاي کوچک امکان پذیر است.
موراد استفاده باکس پالت یا Box Pallet
1. تشکیل واحد بار از اقلام خرد و عمده بھ خصوص براي کالاھايکھ شکل معین و مشخصي ندارند.
2. براي انبار کردن بار تاارتفاع زیاد بر روي یکدیگر
3. کاھش خطر سقوط کالا و کاھش حوادث
۴. حمل و نقل یا انبار نمودن اقلامي کھ تعادل پایدار بر روي جزوه ایمنی انبار را ندارند.
۵. حمل و نقل قطعات در کارخانھ
ظرف ھا
• ظرف ھا وسایل فلزي، چوبي یا پلاستیکي ھستند کھ قابل حمل با دست بوده و بھ صورت ھاي مختلف ساختھ مي شوند. نوع متداول و معمول ان بھ نام جعبھ ابزار یا جا گذاري ابزار نامیدهمي شود.
• از ظرف براي نگھداري اقلام جزئي و کوچک بھ خاطر سھولت بیشتر در نگھداري و جابجایي انھا در انبار استفاده مي شود.
انواع ظرف ھا
1. جا ابزار فلزي
2. جا ابزار چوبي
3. جا ابزار پلاستیکي
۴. جا ابزار کارتني
قفسھ ھا
قفسھ قاب فلزي است کھ توسط صفحات و یا تیرھاي افقي بھ قسمت ھاي مختلف تقسیم شده است.
دلایل استفاده از قفسھ ھا
• استفاده بیشتر از فضاي موجود انبار
• دسترسي سریع بھ اقلام مختلف
• افزایش ثبات و پایداري و نظم بیشتر در سیستم انبار
خرک
از خرک براي انبار نمودن اقلام طویل نظیر تیرھاي چوبي، میلگرد، نبشي، تیر آھن و … استفاده مي شود.
توصیھ ھاي ایمني كار در انبارھا
1. از نگھداري سیلندرھا گاز پر وخالي در داخل انبار ھاي مسقف خودداري شود.
2. از نگھداري مایعات قابل اشتعال( نفت حلال بنزین) در داخل انبار خودداري شود.
3. پس از اتمام كار برق انبار قطع شود.
۴. راھروھاي طولي و عرضي انبار باید ھمواره باز باشد
۵. استعمال دخانیات در داخل انبار اكیدا” ممنوع است.
۶. نواحی انبار تمییز نگھ داشتھ شود و محل رشد گیاھان نباشد
7. جوشكاري و برشكاري در داخل انبار باید با اطلاع واحد آتش نشاني انجام شود
8. از چیدن كالا و پارك لیفتراك مقابل تابلوھاي برق جعبھ ھا و كپسول ھاي آتش نشاني خودداري شود
9. استفاده از وسایل گرمازاي برقي ( نظیر اجاق یا سماورو…) در محوطھ انبار مجاز نمي باشد.
01. رعایت نظم و ترتیب در چیدن كالاھا و نیز نظافت عمومي انبارھا بایستي دقیقا” رعایت گردد
١١. از چیدن مواد شیمیایي مختلف در كنار ھم در طبقات اكیدا” خودداري شود
٢١. چنانچھ در طول مدت زمان نگھداري مواد شیمیایي در انبار نشتي و یا پارگي در ظروف آنھا مشاھده گردید بایستي سریعا” نسبت بھ خروج آن از انبار اقدام و محل آلوده با دقت تمیز شود
٣١. جھت جلوگیري از ایجاد شیب و ناپایداري لبھ ھاي اجناس چیده شده باید روي ھم در یك راستا بوده و لبھ یك بستھ از بقیھ آنھا بیرون نباشد
14. از چیدن كالا زیر چراغ ھاي روشنایي خودداري شود.
15. حداقل فاصلھ كالا چیني از دیوارھاي جانبي ٦٠ سانتي متر و از سقف
١٥ سانتي متر باشد
16. در صورت بروز نقص فني در سیستم برق سریعا” بھ واحد زیر ربط اطلاع داده شود
٧١. کپسول اطفای حریق باید بھ تعداد و ظرفیت کافی در فضای انبار موجود باشد.
٨١. مواد نباید در جلوی درھای خروجی انبار شوند
٩١. حداقل فضای ۶٣ اینچ بین سر اسپرینکلر و روی بار انبار شده وجود داشتھ باشد.
02. مواد حداقل فاصلھ ایمن را با چراغ ھای روشنایی و منابع گرمازا داشتھ باشند
١٢. ھیچ موادی در فاصلھ ۶٣ اینچی از درھای حریق انبار نشوند.
انبارداری مواد بدون جعبھ ای- الوار
1. بھ استثنای مقدار نیاز فوری، الوارھا بھتر است در بیرون و خارج از انبار و در فضایی مجزا انبار و نگھداری شود.
2. الوارھا باید با اندازه و طول مناسب شان در تیرک ھای مجزا انبار شوند.
3. زمینی کھ برای انبار الوار انتخاب می شود باید سفت و محکم باشد و عاری از آب و رطوبت بالا باشد.
۴. اگر الوارھا با دست جابجا می شوند یا برداشتھ می شوند با ارتفاع انبار شدن آنھا کوتاه باشد. ارتفاع تیرک ھای انبار شده بیش از ۶ فوت یا ٨.١ متر نباشد و وسیلھ دسترسی مناسبی برای بالای الوارھای انبار شده فراھم شود.
انبارداری مواد بدون جعبھ ای- کیسھ ھا
1. مواد کیسھ ای باید از سمت دھانھ بستھ بھ طرف تیرک یا دیوار انبار شوند.
2. کیسھ ھا باید بطور دقیق و تمیز روی ھم انباشتھ شوند.
3. از برآمدگی و پیش آمدگی کیسھ ھا روی ھمدیگر بھ سمت بیرون اجتناب شود چون ممکن است آسیب ببیند و پاره شوند و محتویات داخل آنھا بھ بیرون ریختھ شوند.
۴. این احتیاطات فوق نیز باید در ھنگام روی ھم گذاشتن کیسھ ھا روی پالت ھا رعایت شود و موارد فوق بکار گرفتھ شود.
انبارداری مواد بدون جعبھ ای- لولھ و میلھ ھا
1. لولھ و میلھ ھا معمولا بارھای سنگین روی کف زمین ھستند لذا کف باید تاب و تحمل چنین تنش ھایی را داشتھ باشد.
2. بواسطھ اینکھ خطر رھگذر عبوری در ھنگام کشیده شدن لولھ یا میلھ از روی ردیف ھای انبار شده وجود دارد، جلوی لولھ و میلھ ھای انبار شده نباید در مسیر راه ھای اصلی قرار گیرد.
3. مواد لولھ ای یا گرد باید بھ صورت لایھ ھایی با چوب ھای نواری یا اھن بین لایھ ھا قرار گیرد. ھر یک از نوارھا باید در یک انتھا بستھ و در انتھای دیگر باید کمی بالا بیاید.
۴. موادی نظیر لولھ یا الوار بواسطھ تمایل شان جزوه سیستم های خرید و انبارداری غلطیدن و سر خوردن خطرناک ھستند لذا ھنگام انبار کردن انھا نباید آنھا را انداخت یا پرتاب کرد زیرا امکان آسیب فرد برای متوقف کردن آن با دست و یا پا وجود دارد.
استفاده از جک پالت یا چرخھای دستی راه رونده
• جک پالتھا یا چرخھای دستی راه رونده خیلی روان ھستند امااگربھ درستی استفاده نشوند، می توانند خطرناک باشند. این تجھیزات برای انتقال بارھا، تخلیھ، بلند کردن بار، چیدن، سوار کردن و نگھ داشتن مواد یا محصولات طراحی شدند.
خلاصه ایمنی انبار
• کارگرانی با جک پالتھا یا چرخھای دستی راه رونده کار م یکنند ممکن است بوسیلھ قرارگرفتن غلطکھای جک پالتھا روی پاھا و قرار گرفتن دستھا بین عمل کننده دستی و جزء ثابت آسیب ببینند١. تنھا متصدی جک پالتھا میتواند با آنھا کار کند.
2. ظرفیت بار از مقدار ظرفیت بار تولید کننده تجاوز نکند و صفحھ ظرفیت بلند کردن بار را روی جک پالتھا بخوانید، اگر مطمئننیستید.
3. برای جلوگیری از لغزش بار جک پالتھا را بھ آرامی حرکت دھیدو متوقف کنید.
۴. جک پالتھا را بھ طور دستی بکشید و آنھا را وقتی کھ از سرازیری پایین می روید یا از جای محصور بھ دیوار رد می شوید، ھل دھید.
۵. اگر بار مانع دید شماست، یک دیده بان برای ھمراھی تان بخواھید.
۶. اگر کسی در راه شما قرار گرفت جک پالتھا را متوقف کنید.
7. ھرگز پاھاتان را زیر جک پالتھا قرار ندھید.
8. ھرگز ازقطعھ دوم تجھیزات برای ھل دادن، کشیدن یا بلند کردن یک دستگاه استفاده نکنید.
9. وقتی کھ دستگاه خالی را حرکت می دھید بھ آھستگی برانید.
٠١.ھمیشھ وسیلھ حفاظت فردی مناسب را بپوشید.
١١.دستھا، پاھا و دیگر اعضای بدن را محدود بھ خطوط جزوه ایمنی انبار جک پالتھا نگھ دارید.
٢١.ھرگز روی جک پالتھا سواری نکنید.
نکات ایمنی در مورد کپسول ھای استیلن
1) کپسول ھای استیلن باید در حالت ایستاده در محلی کھ کاملا تھویھ می شود انبار شود.
2) در موقع کار باید بھ دیوار یا محل مناسب دیگر یا در مجموعھ کپسول ھا بستھ شده باشد.
3) چنانچھ در اثر برودت ھوا شیر فلکھ یخ بزند باید از آب گرم نھ آب جوش ان را گرم کرد.
۴) ھمیشھ در حالت ایستاده مورد استفاده قرار گیرد.
۵) ھرگز مواد روغنی بھ شیر فلکھ کپسول نرسد حتی دستکش ھای روغنی.
7. ھرگز بھ کپسول فشار یا ضربھ وارد نکنید
8. پس از استفاده کپسول را در جای مناسب و با تھویھ خوب و دور از منابع گرما انبار شوند.
9. کلاھک سر کپسول ھمیشھ گذاشتھ شود
1. بشك ھھا یا ظروف محتوي مایعات خطرناك قابل اشتعال باید در انبارھایي نگھداري شود كھ داراي مشخصات زیر باشد:
الف – كف و بدنھ و سقف انبار از مصالح نسوز ساختھ شده باشد.
ب – كف انبار داراي شیب كافي و بھوسیلھ زیر آب بھ حوضچھ مخصوص وصل باشد.
ج – دیوارھا تا ارتفاع ٧/٥ سانتیمتر و ھمچنین كف از بتن یا مصالح غیر قابل نفوذ ساختھ شده باشد.
2. بشك ھھا یا ظروف مایعات خطرناك باید در سكوھاي سیماني ، بتون ي، آجري و یا جایگا هھاي فلزي نگاھداري شود.
3. بشك ھھاي محتوي اسید باید در محل خنكي انبار شود. سرپیچ این بشك ھھا را باید با احتیاط كامل براي تخفیف فشار داخل بشكھ باز كرد و دوباره بست و این عمل را ھفت ھاي یكي دوبار در صورت لزوم تكرار نمود.
۴. بشك ھھا یا ظروف خالي را كھ بھ منظور پر كردن مجدد از مایعات خطرناك انبار ميكنند باید:
الف – چنانچھ مخصوص پر كردن مایعات قابل اشتعال است داراي سرپیچ و یا روپوش محكمي باشد كھ مانع از خروج بخار مایعات مذكور شود.
ب – چنانچھ براي پر كردن اسید و یا سایر مایعات غیر قابل اشتعال بكار رود قبلاً تمیز و خشك شده باشد.
ج – بشك ھھاي خالي را از ھر نوع كھ باشد از بشكھ پر جدا انبار كنند.
چنانچھ بشك ھھا و یا ظروف مایعات خطرناك غیر قابل اشتعال براي بكار بردن مجدد قابل مصرف نباشد باید آنھا را در ھم كوبیده و یا پاره و غیر قابل استفاده نمود و در مورد بشك ھھا و ظروف مایعات قابل اشتعال باید قبل از پاره كردن آنھا را با بخار آب كاملاً شستھ و خشك نمود. .۵
بشك ھھا و ظروفي كھ براي مایعات خطرناك بكار ميرود باید قبل از پر كردن .۶
از نظر نشت و سایر نقائص بطور دقیق مورد معاینھ قرار گیرد و اگر باید با مایع دیگري پر شود قبلاً با محصول خنثي كننده و ً ً مزبور داراي وسایل حفاظ انفرادي از قبیل عینك -ماسك ضد گرد و یا ماسك تنفسي كلاه مخصوص براي پوشش سر و گردن و سربند، دستكش و ھمچنین مجھز با ك مربند و بند نجات باشد و بند نجات را بھ نقطھ ثابت و محكمي ببندد و ضمناً كارگر دیگري در بیرون سیلو در تمام مدت كار ناظر و مواظب باشد تا در صورت لزوم بھ او كمك نماید.
سیلو کردن مواد شیمیایی خشک
٣. قبل از ورود كارگران بھ داخل سیلوھاي مواد شیمیایي خشك باید ورود مواد را بھداخل سیلو كاملامتوقف و براي جلوگیري از وروداتفاقي آننیز پی شبین يھا يلاز مبعم لآید.
۴. براي امكان دسترسي بھ كلیھ قسم تھاي داخلي و خارجي سیلوھاي مواد شیمیایي این قبیل مخازن باید مجھز بھ نردبان ثابت و پلكان و پاگرد و معبرھاي لازمھ كھ داراي نرده است باشد.
۵. سیلوھایي كھ براي انبار كردن مواد قابل احتراق خشك بكار ميرود باید از ماده نسوز ساختھ شده و مجھز بھ سرپوش و وسایل لازم براي تھویھ باشد.
۶. در جای يكھ مواد خشك بھمقدار زیاد بھ صورت توده جزوه ایمنی انبار و با دست برداشتھ ميشود ھنگام برداشتن مواد از خالي كردن زیر توده انباشتھ شده باید خودداري گردد.
محصور ساختن محل تولید و نگھداري مواد منفجر ه
١. محل مواد منفجره باید بھ یكي از طرق زیر محصور شود:
الف – بھوسیلھ یك حصار یا پشتھ خاك ي.
ب – بھوسیلھ یك دیوار انباشتھ شده از خاك .
ج – بھوسیلھ یك دیوار ساختھ شد ه.
٢. حصارھا و دیوارھا باید حداقل :
الف – بھ اندازه یك متر از ساختما نھا در سطح زمین فاصلھ داشتھ باشد.
ب – یك متر از ساختما نھا بلندتر باشد.
ج – در قسمت فوقاني یك متر پھنا داشتھ و با شیب طبیعي بھ طرف قاعده ختم شود.
محصور ساختن محل تولید و نگھداري مواد منفجر ه
٣. عابر این حصارھا باید – – ً :
– – ً – – :
– – – :
– – – – :
– – ً ً »« مانند مواد نفتي، تك ھھاي پارچھ، كاغذ، خار، بتھ و غیره پاكیزه نگھداري شود.
۴. مقدار مواد ناریھ وارده و صادره انبار باید با ذكر دقیق زمان در دفتر مخصوص ثبت گردد.
۵. بھ منظور پیشگیري از بروز و گسترش آتش، ساختمان انبار باید بھ وسایل و تجھیزات اعلام و اطفاء حریق خودكار مجھز باشد.
۶. درب انبار مواد ناریھ باید بھ طرف بیرون بازشود.
7. نشت كارت نھاي دینامیت باید با آب داغ تمیز شود.
8. راھروھاي انبار مواد ناریھ باید با علایم اخباري شبرنگ مشخص شود.
9. در كارگا هھا بردن كبریت، فندك و ھر وسیل ھاي كھ بتواند تولید جرقھ و شعلھ نماید بھ انبار ممنوع است.
٠١.در انبارھاي مواد ناریھ فقط باید از چراغ ایمني براي روشنایي استفاده گردد و از بكار بردن ھر نوع چراغ دیگر و سیم كشي برق خودداري شود.
١١.نصب گرماسنج كھ حداقل و حداكثر درجھ حرارت را در داخل انبار نشان دھد، براي كنترل درجھ حرارت ضروري ميباشد.
٢١.درجھ حرارت انبار نباید از ٣٠ درجھ سانتیگراد جزوه ایمنی انبار و از ١٠ درجھ سانتیگراد كمتر باشد.
٣١.انباردار مواد ناریھ باید داراي صلاحیت كافي بوده و صلاحیت وي بھ تایید رسیده باشد و دوره آموزشي لازم را در مراكز ذیربط گذرانده باشد.
١۴.ورود اشخاص غیرمجاز بھ انبار اكیداً ممنوع است.
١۵.آتشبار باید مواد منفجره و چاشني پیش بیني شده مصرف روزانھ را با تسلیم رسید فقط در مقابل در انبار دریافت نماید. ورود وي و سایر افراد بھ استثناء متصدي انبار بھ انبارھاي مواد ناریھ ممنوع است.
١۶.باز كردن صندوق محتوي مواد ناریھ باید حداقل در فاصلھ ٥٠ متري از انبار و با وسایل مخصوص انجام شود.
٧١.در انبارھا باید نكات زیر رعایت شود:
الف–صندوق حاوي مواد ناریھ طوري قرار داد هشود كھ فشن گھا بھ صورت قائم قرار نگیرد.
ب – صندوق مواد ناریھ و چاشني در داخل انبار باز نشود.
پ – صندوق مواد ناریھ و چاشني باید بھ آرامي جابجا گردد و از پرتاب كردن و یا لغزاندن آن خودداري شود.
ت – با كفش میخ دار نباید وارد انبار مواد ناریھ و چاشني شد.
ث – صند و قھاي محتوي مواد ناریھ و چاشني باید طوري روي ھم چیده شوند كھ ارتفاع آنھا از ٢ متر یا ٥ صندوق در ھر ردیف بیشتر نبوده و بین ھر دو ردیف فضاي كافي براي تھویھ مناسب وجود داشتھ باشد. ضمناً فاصلھ ردیف صندو قھاي مجاور دیوارھاي انبار با دیوار باید حداقل٣٠سانتیمترباشد.
صندو قھاي زیرین باید روي الوارھاي مناسب چید هشود.
ج – انبار باید بھ وسایل پیشگیري در آتش سوزي مجھز گردد.
1. انبار مواد شیمیایي بھ محلي اطلاق مي گردد كھ انواع تركیبات شیمیایي و سموم بھ اشكال مختلف گاز ، مایع و جامد در آن بطور موقت نگھداري مي شود و بر دو دستھ انبار كوچك و انبار بزرگ مي باشد .
2. انبار كوچك بھ انبار ھایي اطلاق مي گردد كھ داراي مساحت حداكثر
١٠٠ متر مربع بوده و عرض راھرو داخل آن كمتر از ١/٥ متر نباشد .
3. انبار ھاي بزرگ بھ انبار ھایي اطلاق مي گردد كھ داراي مساحت بیش از ١٠٠ متر مربع باشد .این گونھ انبارھا چنانچھ مجھز بھ وسایل مكانیكي یا موتوري حمل و نقل باشد ، راھروھا مي بایست متناسب با عبور وسایل مذكور منظور گردد . راھروي طولي باید تا انتھاي انبار خالي از كالا بوده و با رنگ سفید از دو طرف خط كشي و مشخص شده باشد.
۴. محل انبار مي بایستي بھ نحوي انتخاب گردد كھ حداقل سھ جھت اطراف ساختمان بھ لحاظ دسترسي خودرو ھاي امدادي و وسایل اطفاء حریق و ارسال تجھیزات ضروري در شرایط اضطراري آزاد باشد .
۵. محل انبارھاي بزرگ مي بایست دور از مناطق مسكوني ، مدارس ، فروشگاھھا ، بیمارستانھا ، بازار میوه جات ، ً /مشخصات یكسان باشد.
٣١. علائم ھشدار دھنده بایستي در خارج از انبار بھ زبان فارسي نصب گردند. علائم خطر سموم ، آتش زایي و عدم اجازه ورود بھ افراد غیر مسئول از جملھ علائم ھشدار دھنده مھم است .
14. سیستم خنك كننده و گرم كننده بایستي بھ گونھ اي تعبیھ گردد كھ موجب گرم شدن و یا سردشدن مستقیم مواد انبار نگردند. استفاده از وسایل گرم كننده ھوا كھ با نفت و گاز مي سوزند ممنوع است .
15. محل انبارھا مي بایست بھ نحوي انتخاب گردد كھ راھھاي دسترسي مناسب براي حمل و نقل خودروھاي امدادي در شرایط ویژه موجود باشد بھ نحوي كھ بدون برخورد با مانع تا درب ورودي انبار امكان پیشروي باشد و ساختمان محل انبار استحكام و ایمني مناسب را جھت نگھداري مواد شیمیایي و سموم داشتھ باشد.
16. دیوارھا و سقف و سرپناه تمام انبارھا بدون استثناء باید از مصالح غیر قابل اشتعال ساختھ شود ، بكاربردن چوب ، تختھ ، پلاستیك و خرپا ھاي چوبي و تختھ اي در ساختمان انبارھا بكلي ممنوع است . اجزاء مقاوم نظیرخرپاھا و تیر آھن و یا حمال ھاي بتوني با مصالح غیر قابل اشتعال باید بھ طریقي عایق كاري شوند كھ در برابر آتش سوزي براي مدت حداقل دو ساعت و ستونھا براي مدت ٣ ساعت مقاومت نمایند .
٧١. كف تمام انبارھاباید بتون یا سنگ فرش جزوه ایمنی انبار و نسبت بھ مواد شیمیایي و سموم غیر قابل نفوذ باشد . شیب و آبروي كف محوطھ طوري باشد كھ مایعات در زیر كالا ھا جمع نشود ھمچنین صاف بوده ، لغزنده نباشد و فاقد ھر گونھ ترك و یا شكاف باشند.
٨١.در انبار ھاي بزرگ مواد شمیایي و سموم ، ھرگونھ زه كشي باید براي دفع فاضلاب بھ حوضچھ اي متصل باشد تا از ورود فاضلاب بھ درون آبراھھا و یا مجاري فاضلاب عمومي جلوگیري شود .
٩١. میزان و مقدار ذخیره آب مورد لزوم ) -) –
فهرست مطالب