جزوه تایپ شده حسابداری موسسات خدماتی و بازرگانی
مریم معلمی دانشگاه سراسری علی بیگی دانشگاه سراسری سعید نمازیان دانشگاه علمی کاربردی عباس گلی دانشگاه پیام نور دانشگاه آزاد
:
“”.
:
:
“” : )(، :
“” “” : ) (، :
:
“” = + “” “”
:
( ( “” )( :
: :
:
= + + = :
*:
– / /*:
)( ََ/ / *- / /*:
)( )( / / *- / / * :
)( )( )( / /*- //*:
) ( )( )و بانک( به میزان خرید نقد و از طرف دیگر باعث افزایش در بدهیها )حسابهای پرداختنی( به میزان خرید نسیه میشود.
معادله حسابداري مؤسسه جلالي در تاریخ 29/01/5*13
سرمایه بدهيها دارایيها
سرمایه آقاي جلالي حسابهاي پرداختني اثاثهاداري ملزوماتاداري ساختمان نقد و بانک
30 ،000 ،000 5 ،000 ،000 8 ،000 ،000 1 ،000 ،000 6 ،000 ،000 20 ،000 ،000
5- در تاریخ 06/02/ 5*13 خرید یک قطعه زمین به مبلغ 000، 000، 3 ریال به طور نقد که چک آن در وجه فروشنده صادر و به وی تحویل داده شد.
تجزیه و تحلیل:
خرید زمین به طور نقد از یک طرف باعث افزایش در داراییهای مؤسسه )زمین( و از طرف دیگر باعث کاهش در داراییها) موجودی نقد و بانک( میشود.
معادله حسابداري مؤسسه جلالي در تاریخ 06/ 02/ 5*13
سرمایه بدهيها دارایيها
سرمایه آقاي جلالي حسابهاي پرداختني زمين اثاثهاداري ملزوماتاداري ساختمان نقد و بانک
30 ،000 ،000 5 ،000 ،000 3 ،000 ،000 8 ،000 ،000 1 ،000 ،000 6 ،000 ،000 17 ،000 ،000
6- در تاریخ 10/ 02/ 5*13 دریافت وام از بانک به مبلغ 000، 000، 12 ریال و صدور سفتهای معادل مبلغ مذکور به سررسید ده ماه دیگر.
تجزیه و تحلیل:
دریافت وام از بانک در ازای تسلیم سفته از یک طرف باعث افزایش در جزوه حسابداری موسسات خدماتی و بازرگانی )موجودی نقد و بانک( و از طرف دیگر باعث افزایش بدهی مؤسسه )اسناد پرداختنی( میگردد .
معادله حسابداري مؤسسه جلالي در تاریخ 10/ 02/5*13
سرمایه بدهيها دارایيها
سرمایه جلالي اسناد پرداختني حسابهاي پرداختني زمين اثاثهاداري ملزوماتاداري ساختمان نقد و بانک
7- در تاریخ 13/ 02/5*13 مقداری از ملزومات خریداری شده از فروشگاه آزادی به ارزش 000 ، 200 ریال به دلیل معیوببودن به فروشنده برگشت داده شد.
تجزیه و تحلیل:
برگشت قسمتی از ملزوماتاداری که قب لا به طور نسیه خریداری شدهاست از یک طرف باعث کاهش در داراییها )ملزوماتاداری( و همچنین باعث کاهش میزان بدهی مؤسسه )حسابهای پرداختنی( میشود.
معادله حسابداري مؤسسه جلالي در تاریخ 13/02/5*13
سرمایه بدهيها دارایيها
سرمایه جلالي اسناد پرداختني حسابهاي پرداختني زمين اثاثهاداري ملزوماتاداري ساختمان نقد و بانک
8- در تاریخ 15/02/5*13 تعدادی از مبلمان خریداری شده به ارزش 000، 500، 1 ریال مازاد بر نیاز تشخیص و به قیمت تمامشده به طور نسیه به مؤسسه آفتاب فروخته شد) فعالیت مذکور هیچ گونه سود و زیانی در برنداشتهاست(.
تجزیه و تحلیل:
با انجام این معامله اثاثهاداری مؤسسه به میزان 000، 500، 1 ریال کاهش مییابد از آنجا که مؤسسه آفتاب بهای این مبلمان را در تاریخ معامله پرداخت نکردهاست، بنابراین به مؤسسه بدهکار خواهدشد. طلب از مؤسسه آفتاب برای این مؤسسه یک نوع دارایی است که جزء حسابهای دریافتنی )بدهکاران( قرار میگیرد. فروش قسمتی از اثاثهاداری مازاد بر نیاز به قیمت تمامشده به طور نسیه از یک طرف باعث افزایش در داراییها )حسابهای دریافتنی( و از طرف دیگر باعث کاهش میزان داراییها )اثاثهاداری( میشود.
معادله حسابداري مؤسسه جلالي در تاریخ 15/02/5*13
سرمایه بدهيها دارایيها
سرمایه آقاي جلالي اسناد پرداختني حسابهاي پرداختني
زمين اثاثهاداري حسابهاي دریافتني ملزوماتاداري ساختمان نقد و بانک
30 ،000 ،000 12 ،000 ،000 4 ،800 ،000 3 ،000 ،000 6 ، 500 ،000 1 ،500 ،000
800 ،000 6 ،000 ،000 29 ،000 ،000
9- در تاریخ 19/02/5*13 مبلغ 000، 500 ریال از بدهی دفتر به فروشگاه آزادی طی چک نقد ا پرداخت شد .
تجزیه و تحلیلپ
حسابداری موسسات خدماتی
پرداخت قسمتی از بدهی مؤسسه از یک طرف باعث کاهش میزان بدهی مؤسسه )حسابهای پرداختنی( و همچنین باعث کاهش داراییها )موجودی نقد و بانک( میگردد .
معادله حسابداري مؤسسه جلالي در تاریخ 19/02/5*13
سرمایه بدهيها دارایيها
10- در تاریخ 21/02/ 5*13 مبلغ 000، 700 ریال از مؤسسه جزوه حسابداری موسسات خدماتی و بازرگانی بابت قسمتی از طلب ،دریافت و به حساب جاری مؤسسه واریز گردید .
تجزیه و تحلیل :
وصول قسمتی از طلب از یک طرف باعث افزایش داراییها )موجودی نقد و بانک( و از طرف دیگر باعث کاهش داراییها )حسابهای دریافتنی( میشود.
معادله حسابداري مؤسسه جلالي در تاریخ 21/02/5*13
سرمایه بدهيها دارایيها
سرمایه آقاي جلالي اسناد پرداختني حسابهاي پرداختني
11- در تاریخ 31/02/5*13 قراردادی با شرکت بیمه منعقد گردید و ساختمان مؤسسه با پرداخت مبلغ 000، 200 ، 1 ریال طی چک نقدی به مدت یکسال بیمه گردید .
تجزیه و تحلیل :
پرداخت مبلغی بابت قرارداد یک ساله بیمه ابتدا بایستی تحت عنوان پیش پرداخت اعمال حساب شود که جزء داراییهای مؤسسه به شمار )( ) ( //*:
در قالب گزارشهای حسابداری در اختیار استفادهکنندگان قرارداده میشود. یکی از گزارشهای مهم حسابداری “ترازنامه” یا “صورت وضعیت مالی” است.
تعریف ترازنامه:
گزارشی است که وضعیت مالی یک مؤسسه یا واحد اقتصادی را در یک تاریخ معین نشان میدهد . به عبارت دیگر صورتحسابی است که داراییها و بدهیها و سرمایه یک واحد اقتصادی را در یک تاریخ معین نشان میدهد.
برای تهیه ترازنامه می توان از اطلاعات معادله حسابداری استفاده نمود . به بیان دیگر ارائه اطلاعات اجزای معادله حسابداری در قالب و شکل منظم مبنای تهیه ترازنامه میباشد.
ترازنامه در اشکال مختلفی تهیه میشود که یکی از نمونههای رایج آن به شکل T است. در این فرم از ترازنامه ابتدا در سمت راست آن داراییها به ترتیب قابلیت تبدیل به وجه نقد آنها نوشته میشود و سپس در سمت چپ آن ابتدا بدهیها و آنگاه سرمایه مؤسسه آورده میشود.
برای ارائه یک فرم کامل از ترازنامه ابتدا لازم است داراییها و بدهیها دستهبندی گردد.
انواع دارایيها :
1- دارايیهای جاری: شامل موجودی بانک، صندوق، حسابهای دریافتنی )بدهکاران(، اسناد دریافتنی، پیشپرداختها، ملزوماتاداری که قابلیت تبدیل آنها به وجه نقد زیاد است.
2- دارايیهای ثابت: شامل زمین، ساختمان، ماشینآلات، وسائط نقلیه، اثاثهاداری که اینگونه داراییها بیش از یک دوره مالی برای مؤسسه انتفاع دارند و معمولا واحد اقتصادی در سالهای متمادی از این داراییها در جهت کسب سود استفاده مینماید.
3- دارايیهای نامشهود: شامل سرقفلی، حقالامتیازات )آب، برق، گاز و تلفن(، حقالاختراع و… که معمولا جزو داراییهای مؤسسه محسوب ولی به صورت عینی مشاهده نمیشوند .سرقفلی یک نوع دارایی نامشهودی است که در نتیجه عوامل مطلوبی مانند “محل ،برتری محصول؛ حسن شهرت ،مهارت و مدیریت” نصیب یک واحد تجاری میگردد.
انواع بدهيها:
1- بدهیهای جاری: شامل حسابهای پرداختنی )بستانکاران(، جزوه حسابداری موسسات خدماتی و بازرگانی پرداختنی کوتاهمدت، پیشدریافتها، مالیات پرداختنی، حقبیمه پرداختنی و کلیه بدهیهای مؤسسه که در طی دوره جاری پرداخت خواهد – : )( :
– : – : – : – : :
– – – – )( – -: ؟ ؟ ؟ -: 
– : “” “”، “”، “” ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ) (
– : “” )+( ) -( ) (
)سفته( د
خرید نقدی سه قطعه زمین ه
فروش یک قطعه از زمین به مبلغی بیش از بهای تمامشده و
فروش یک قطعه از زمین به مبلغی کمتر از بهای تمامشده ز
پرداخت وجه به بستانکاران ح
تمرین 5-2: اقلام تشکیلدهنده تراز نامه”مؤسسه دانیال” در تاریخ 31 شهریورماه 6×13 در جدول زیرآمدهاست:
سرمايه بدهی دارايی
سرمايه آقای دانیال بستانکاران اسناد پرداختنی اثاثه اداری وسائط نقلیه بدهکاران بانک
3 ، 550 ،000 2 ، 520 ،000 2 ،000 ،000 380 ،000 900 ،000 5 ،840 ،000 950 ،000
معاملات و عملیات مالی زیر در هفته اول مهرماه در “مؤسسه دانیال” انجام گرفتهاست:
1( پرداخت 000، 120 ریال به بستانکاران
2( دریافت 000، 400 ریال از بدهکاران
3( خرید نقدی اثاثهاداری به مبلغ 000، 570 ریال
4( اخذ 000، 000، 1 ریال وام از بانک در ازای تسلیم یک فقره سفته به همین مبلغ
5( خرید یک دستگاه اتومبیل به مبلغ 000، 800 ریال، که مبلغ 000، 300 ریال به طور نقد پرداخت و برای بقیه یک فقره سفته امضاء و به فروشنده تسلیم شد.
آثار هر یک از معاملات و عملیات مالی هفته اول مهرماه “مؤسسه دانیال” را در جدول بالا بنویسید. جمع ستونهای جدول را بعد از اثر کلیه معاملات و عملیات مالی حساب کنید.
6-2: ” مؤسسه بهرام” معاملات و عملیات مالی زیر را طی ماه جاری انجام داده است:
ب- خرید نقدی ملزوماتاداری الف – خرید جزوه حسابداری موسسات خدماتی و بازرگانی اثاثهاداری
د- پرداخت یک بدهی ج- دریافت وجه طلب از بدهکاران
و- انجام خدمات برای مشتریان به طور نقد ه – سرمایهگذاری مجدد صاحب مؤسسه )آورده غیر نقدی(
ح – پرداخت هزینههای جاری مؤسسه ز- برداشت نقدی صاحب مؤسسه
ی- ارسال صورتحساب برای مشتریان بابت خدمات انجام شده ط- خرید ساختمان و پرداخت 20% آن به طور نقد و بقیه نسیه
ل- دریافت از مشتریان بابت صورتحسابهای ارسالی ک – برگشت دادن اثاثه خریداری شده در بند الف .
با استفاده از علامت )+( برای افزایش، علامت) -( برای کاهش و علامت) 0( برای بدون تأثیر، اثر هر یک از معاملات و عملیات مالی فوق را بر معادله حسابداری و سرمایه در گردش مشخص کنید .
سرمايه در گردش سرمايه بدهی دارايی شرح معامله
– 0 + + الف
تمرین 7-2 : اثر هر یک از معاملات و عملیات مالی زیر را بر جمع دارایی، بدهی و سرمایه و همچنین سرمایه در گردش مشخص کنید.
1( خرید نسیه ماشینتحریر 2( آورده نقدی صاحب مؤسسه به عنوان سرمایه
3( خرید نقدی اثاثهاداری 4( دریافت از بدهکاران) حسابهای دریافتنی(
5( پرداخت یک بدهی 6( فروش نقدی یک قطعه زمین به بهای تمام شده
7( دریافت وام کوتاهمدت از بانک 8( آورده غیرنقدی صاحب مؤسسه به عنوان سرمایه
پاسخ خود را با درج علامت مثبت )+( برای افزایش ، علامت منفی) – ( برای کاهش و حرف)ب( برای بدون تأثیر در قالب جدول زیر ارائه دهید .
پاسخ مورد اول به عنوان نمونه در جدول آمده است .
سرمايه در گردش سرمايه بدهی دارايی معاملات و عملیات مالی رديف
– ب + + خرید نسیه ماشین تحریر 1
تمرین 8-2 : ماندههای زیر در تاریخ 29/12/6*13 از ترازنامه “مؤسسه نوید” استخراج شده است:
ريال عنوان حساب
95 ،000 بستانکاران)حسابهای پرداختنی(
392 ،000 بدهکاران )حسابهای دريافتنی(
21 ،200 دستمزد پرداختنی
100 ،000 وام دريافتی از بانک )تاريخ بازپرداخت 1/6/1387(
50 ،000 وام دريافتی از بانک )تاريخ بازپرداخت 1/6/1389(
15 ،000 ملزوماتاداری
42 ،000 پیشپرداخت بیمه
93 ،500 اثاثهاداری
با توجه به اطلاعات فوق مبلغ دارایی جاری و مبلغ بدهی جاری را تعیین کنید.
9-2 : با اطلاعات زیر ترازنامه”مؤسسه باختر” را در پایان اسفند ماه سال 3X13 تهیه کنید.
مبلغ به ريال عنوان حساب مبلغ به ريال عنوان حساب
700 ،000 ملزومات اداری 1 ، 250 ،000 بستانکاران) حسابهای پرداختنی (
2 ،) //( ) (
) //( ؟ – : ” “:
)(
)(
“” -: “”:
)(
؟ )(
– : ” ” :
)(
)(
؟ :
الف- تعدادی ابزار و وسایل کار جدید به مبلغ 000، 500 ریال به طور نسیه خریداری شد.
ب- مبلغ 000، 240 ریال از بدهکاران دریافت گردید.
ج – مقداری ملزومات به مبلغ 000، 100 ریال به طور نقد خریداری شد.
د- مبلغ 000، 250 ریال وام بلندمدت از بانک اخذ گردید) .تاریخ باز پرداخت 1/6/7X13 ( ه – مبلغ 000، 150 ریال از طریق صدور چک به بستانکاران پرداخت شد.
مطلوبست :
الف – تعریف سرمایه در گردش
ب- محاسبه رقم سرمایه درگردش با توجه به ماندههای پایان مردادماه سال 5X13
ج – تهیه صورتی که آثار معاملات و عملیات مالی شهریورماه را بر سرمایه در گردش مؤسسه مشخص کند.
د- تهیه ترازنامه در تاریخ 1/6/5X13
تمرین 13- 2 : آثار معاملات و عملیات مالی حسابداری در زیر بیان شده است. برای هریک هریک رویداد مالی مناسبی بنویسید.
الف( کاهش یکی از اقلام دارایی و کاهش یکی از اقلام بدهی.
ب( افزایش یکی از اقلام دارایی و کاهش یکی از اقلام دارایی.
ج( کاهش یکی از اقلام بدهی و افزایش یکی از اقلام بدهی.
تمرین 14-2 : آقای عظیمی در اول مرداد ماه 1394 تصمیم به تاسیس تعمیرگاه خودرو میگیرد. خلاصهی رویدادهای انجام شده مربوط به این تعمیرگاه در مرداد ماه به شرح زیر است:
1 مرداد: افتتاح حساب جاری نزد بانک برای تعمیرگاه و واریز مبلغ 000/000/9 ریال به عنوان سرمایه اولیه.
3 مرداد: اجاره محلی برای تعمیرگاه ماهیانه به مبلغ000/150 ریال و پرداخت 000/500 ریال به عنوان سپرده رهنی طی یک فقره چک از حساب جاری موسسه.
5 مرداد: خرید یک دستگاه خودرو به مبلغ 000/500/3 ریال که 000/500/2 ریال آن طی یک فقره چک از حساب جاری موسسه پرداخت و برای بقیه بهای آن یک برگ سفته 2 ماهه صادر گردید.
14 مرداد: خرید تعدادی تجهیزات کارگاهی به مبلغ 000/800 ریال /: //: /: /: //% : /: /: /
فهرست مطالب