جزوه تایپ شده زمین شناسی مهندسی
دکترمحمدحسین قبادی دانشگاه آزاد غلامدانشگاه سراسری آزاد خانلری علمی کاربردی معماریان دانشگاه پیام نور نوشته پیام نور علمی کاربردی روز توکلی کاردانی
() () () () -[١٠[Si٤O مي باشد. لايه هشت وجهي كه يونهاي Al و يا Mg با OH و O بصورت هشت وجهي با يکديگر در ارتباط مي باشند. آنهايي كه حاوي Al هستند تحت عنوان لايه هاي هش توجهي ژيپسيت و آنهايي كه حاوي Mg هستند تحت لايه هاي بروسيت معروف مي باشند . لاي ههاي چهاروجهي از طرفي كه راس هرمها آزاد است به لايه هشت وجهي اتصال م ييابد. وضعيت قرارگرفتن لايه هاي چهاروجهي در كنار يكديگر اساس تقسيم بندي رسها به گروههاي ذيل مي باشد . • ـ كانيهاي رسي با آرايش T-O يا١ ـ١ در اين گروه از كانيهاي رسي هر واحد شبكه اي يك لايه چهاروجهي( T) و يك لايه هش توجهي (O) مي باشد كه از اين گروه از كانيهاي رسي مي توان از كائولينيت نام برد.
• –+-• —() • • • (–) •
(–) • () ()
: * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * -: • • () در جهان است که در سنگهاي رسوبي وجود دارد. وزن كل كروژن جهان در حدود ١٥١٠ ×٣ تن مي باشد. اين مقدار در حدود ٠٠٦ برابر كل ذخايرذغال سنگي جهان است كه برابر با ١٢١٠ ×٥ تن است. كروژن تحت تاثير حرارت تبديل به نفت م يشود. كروژنها حاصل تجزيه مواد آلي در درجه حرارت زمين گرمايي پايين بوده و كروژنها بسيار پايدار م يباشند. اين مواد در حلالهاي آلي يا اسيدها نامحلول بوده و در درجه حرارت معمولي اكسيد نمي شوند . ـ خرده هاي گياهان امروزي در نواحي داراي باران فراوان و آب وهواي گرم يا استوائي گياهان امروزي سطح زمين را م يپوشاند در اثر تغييرات فصلي بر گهاي گياهان ريزش مي كنند. بخشي از آنها از بين رفته و قسمتي ديگر از رسوبات را تشكيل مي دهد. ساير بخ شهاي گياهان از قبيل تنه ـ شاخه ـ گرده و تخم، پس از تخريب و رسوب كردن اگر در محيط مناسبي قرار گيرند و از بين نروند به رسوب تبديل مي شوند و ذرات تخريبي گياهي عهد حاضر را تشكيل مي دهند . ب. ذرات رسوبي شيميايي نابرجا يا آلوكميكال( Allochemical components) آلوكم (Allochem) از واژه آلو (Allo) به معني بيگانه يا غيرعادي و كميكال (Chemical) به معني شيميايي گرفته شده است. آلوك مها موادي هستند كه به طريق شيميايي يا بيوشيميايي در حوضه رسوبي تشكيل شده و پس از جابجايي در محل ديگري ت هنشين شده اند. مواد آلوكميكال يكي ازمتشكلين مهم سنگهاي آهكي به شمار مي آيد و چهار نوع از آنها مهم است كه عبارتند از: (Intraclasts) ـ انتراكلاست١ (ooids) ـ ﹸاﹸائيد٢ (Fossils) ـ فسيل٣ (Pellets) ـ پلت٤ ١ـ انتراكلاست ها واژه انتراكلاست به ذرات جامد در حد ماسه و يا بزرگتر اطلاق م يشود كه از نظر بافتي مشابه ذرات خرد هسنگي بوده و حاصل كند هشدن مواد نيمه سخت و يا سخت شده اي است كه در درون حوضه رسوبي ته نشين شد هاند. كلمه انترا (Intra) به معني درون است كه در اينجا به معني تشكيل شده در درون حوضه رسوبي است. انتراكلستها داراي اندازه و شكل متنوعي هستند. بسياري از آنها زاويه دار بوده و قطرشان بيشتر از ٢ ميل يمتر م يباشد و در داخل سنگهاي رسوبي آهكي تشكيل مي شوند.
در مقابل انتراكلست، اكستراكلست نيز وجود دارد، كه اين قطعات از خارج وارد حوضه رسوبي شد هاند، ولي بخاطر اينكه جنس آنها شيميايي آهكي است آنها را از خرد هسنگها كه جنس سيليسي دارند، تفكيك م يكنند . ٢ـ ﹸاﹸائيدها (Ooids) واژه ﹸاﹸائيد در جزوه زمین شناسی مهندسی يوناني به معني جسم تخ ممرغي شكل م يباشد. چون بعضي از ذرات آهكي شبيه تخ مماهي هستند، لذا آنها را ﹸاﹸائيد مي نامند. ﹸاﹸائيدها عمومﹰا از آراگونيت تركيب يافته و داراي شكل كروي و بيضوي هستند. مقاطعي كه از مركز ﹸاﹸائيدها م يگذرند، نشان م يدهند كه ﹸاﹸائيدها داراي يك هسته مركزي هستند كه با پوششي احاطه شده است. پوسته داراي ساختمان متحدالمركز يا شعاعي است. هسته ممكن است از ساير قطعات آهكي نظير قطعات اسكلتي يك پلت و يا از قطعات غيرآهكي نظير يك ذره كوارتز تشكيل شده باشد. پوسته ﹸاﹸائيدها مركب از يك يا چند لايه است. اندازه ﹸاﹸائيدها طبق تعريف كمتر از mm٢ است و ذرات درش تتر داراي ساختمان مشابه را پيزوليت (Pisolite) مي نامند. در بيشتر ﹸاﹸائيدهاي امروزي محور طولي بلورهاي آراگونيت عمومﹰا مماس با سطح پوسته است. در بعضي از ﹸاﹸائيدها محور طولي بلورها بطور شعاعي قرار مي گيرد. چنين آرايشي را فابريك شعاعي (Radial Fabric) مي نامند . ﹸااﹸئيدهاي امروزي با فابريك جزوه زمین شناسی مهندسی در آبهاي بسيار نمكي ((Hypersaline يا در ميان پوشش جلبكي (Algal mat) ضخيم حوضچ ههاي موجود در حاشيه درياي سرخ و سواحل غربي استراليا تشكيل م يگردد. فابريك شعاعي بسياري () () () () () آب وهواي نيمه خشك و در افق هوازدگي بر اثر خاصيت لوله هاي موئينه در سطح تخريب يا هوازدگي سنگ آهك تشكيل م يشوند.
پيزوليت هاي وادوز ممكن است در اثر حركت مجدد، پس از حم لونقل بطور موضعي در محل ديگري انباشته شوند. پيزوليت هاي وادوز عمومﹰا از جنس كلسيت ك ممنيزيم بوده در حاليكه بيشتر پيزوليت هاي جلبكي از جنس كلسيت پرمنيزيم هستند . ٤ـ پلت ها و پلوئيدها (Pellets) پل تها، ذرات آهكي كروي يا بيضوي در حد ماسه بوده كه عمومﹰا همگن و فاقد ساختمان مي باشند. با آنكه پل تها خود ذرات كوچكي هستند، اما مانند گلوله هاي گلي از تعداد زيادي بلورهاي ريز آراگونيتي تركيب يافته است. بيشتر پل تها توسط موجودات لجن خوار (Filter feeding) كه از گل تغذيه مي كنند، ساخته شده اند. اين موجودات مواد آلي موجود در گل را جزوه زمین شناسی مهندسی نموده و گل آهكي هضم نشده را بصورت پلت مدفوعي (Fecal pellets) دفع م ينمايند. در رسوبات آهكي عهد حاضر پلت ها از معمولي ترين ذرات رسوبي است زيرا يك جانور لجن خوار روزانه قادر است هزاران پلت دفع نمايد. اين امر بخوبي آنها را توجيه مي كند. با آنكه پل تها در سنگ هاي آهكي قديمه نيز فراوانند اما پل تهاي ديرينه در مقايسه با پلت هاي عهد حاضر كمتر مي باشد. توجيه اين مسئله اين است كه پلت ها استحكام زيادي نداشته و قادر به حفظ شكل خود نمي باشند . واژه شب هپلت يا پلوئيد در مورد ذراتي بكار مي رود كه شبيه پلت بوده اما داراي منشا مشخصي نمي باشند. تمام ذرات پلت مانند از منشا مدفوعي نبوده، بلكه بعضي از آنها قطعات حاصل از خش كشدن گ لآهكي م يباشد. وقتي گل آهكي در معرض هوا قرار گيرد تركهاي حاصل از خشك شدن آنها سبب جداشدن پوست ههايي از گل آهكي مي گردد. پوست //() () ()
فهرست مطالب