جزوه تایپ شده فرایندهای پالایش نفت
علمی کاربردی دانشگاه آزاد پیام نور کاردانی دانشگاه علم و صنعت کارشناسی ارشد خلاصه کتاب وداوارایو باسکارارائو امد امد خیاطمقدم
() ()، –
:
– – – – – () – – () – () ( ) – () ) :
– :
– • • – • • • – :
– 
• • – :
• • • ) – – ) – – – – ) -) /-) () % :
()
: – – – – – : – – – – – – – – – 
()”” () () () پايين ستون تقطير نيز بخار آب تزريق مي شود كه هدف آن جداسازي گازوييل به جا مانده در باقي مانده ي اتمسفري است.
فرآورده هايي كه از ستون تقطير اتمسفري به دست مي آيند به ترتيب عبارتند از: گازهاي سبك، گازهاي مايع شده، بنزين سبك و سنگين، برش كروزن شامل نفت سفيد و سوخت جت، گازوييل اتمسفري.
آنچه در ستون تقطير اتمسفري باقي ميماند، از سازندههاي سنگينتر تشكيل شده است و باقي مانده ياتمسفري نام دارد.
براي تقطير اين باقيمانده، حرارت بيشترثي لازم است كه در صورت اعمال، موجب شكست حرارتي ملكولها ميشود. براي جلوگيري از اين امر، تقطير باقي مانده ي اتمسفري را مي توان در ستون ديگري كه در فشار پايين تر كار ميكند و اصطلاحا ستون تقطير خلآ ناميده ميشود، انجام داد.
2- 2-3- تقطير در خلآ
براي جلوگيري از شكست حرارتي، نفت را مي توان در فشار پايين تر تقطير كرد. در فشار پايين تر ، تركيبات در دماي كم تري ميجوشند و در نتيجه حرارت آن چنان نيست كه موجب تجزيه ي ملكول ها شود. اين عمل در ستون تقطير خلآ كه فشار آن بين 15 تا 40 ميلي متر جيوه است، انجام ميشود.
شماي عمومي واحد تقطير خلاء
جريان ها: I- باقيمانده اتمسفري، II- گازهاي مايع نشدني، III- گازوييل سبك خلاء، IV- گازوييل سنگين خلاء، V- آسفالت، VI- بخار آب در اين عمليات، ابتدا باقيمانده اتمسفري را به يك كوره مي فرستند تا دمايش به حد لازم برسد. در اين كوره بخار آب نيز تزريق مي شود كه هدف آن افزايش سرعت جريان در لوله هاي كوره، كاهش كك و كاهش فشار جزيي هيدروكربنهاست. مقدار بار آب مصرفي بستگي به فاصله ي جوش خوراك دارد و معمولا بين 5/4 تا 8/6 كيلوگرم به ازاي هر بشكه خوراكاست. يك جريان بازگردان نيز به طور مداوم در ستون گردش ميكند.
دماي خروجي كوره با توجه به فاصله ي جوش خوراك و بخشي از آن كه بايد تبخير شود و نيز پتانسيل تشكيل ككخوراك، مشخص مي شود و معمولا بين 380 (Co) تا 450 (Co) است.
فشار حقيقي (فشار جزيي بخار آب – فشار كل) تعيين كننده ي ميزان تبخير خوراك در منطقهي تبخير آني است.
در طراحي ستون تقطير خلآ بايد سعي شود كه افت فشار بين دستگاه ايجاد كننده ي خلآ و منطقه ي تبخير آني به حداقل برسد.
با توجه به پايين بودن فشار در ستون تقطير خلآ، حجم بخارهاي توليده شده به ازاي هر بشكه خوراك بيشتر از حجم آنها در ستون تقطير اتمسفري است و به همين دليل قطر ستونهاي خلآ بيشتر از ستون هاي اتمسفري ميباشد.
فرآورده هاي ستون تقطير خلآ عبارتند از:
گازوييل خلآ و فرآوردههاي جانبي كه براي روغنسازي به كار ميروند.
فرآورده هاي تقطير
پس از انجام تقطير اوليه، وضعيت فرآورده ها از نظر كمي و كيفي مورد بررسي قرار مي گيرد تا براساس آن بتوان دنباله ي برنامه ي پالايش را جهت داد. بيلان فرآورده ها پس از تقطير اوليه به قرار زير است:
الف- به غير از باقيمانده ي اتمسفري كه به عنوان سوخت سنگين به مصرف مي رسد، ساير فرآورده هاي تقطير اوليه را نمي توان به عنوان فرآوردهي نهايي به حساب آورد.
ب- مقدار برشهاي مختلف با تقاضاي بازار مطابقت ندارد. به اين صورت كه فرآورده هاي سنگين اضافه بر تقاضا و فرآورده هاي سبك بهويژه بنزين كم تر از نياز بازار است. بنابراين براي بهبود كيفيت فرآوردهها و نيز تبديل برش هاي سنگين اضافي به برش هاي سبك تر، بايد از روشهاي مختلف تبديل و تفكيك استفاده شود. عمليات تصفيه (در مورد گوگرد و ساير ناخالصي ها) نيز براي بهبود كيفيت تمامي برشها ضروري است.
در اينجا مهمترين فرآورده هاي واحد تقطير نفت خام معرفي ميشوند:
الف) گاز سوختي: اين گاز اساس ) : ) : ) : ) : ) (): بنزين، سوخت جت و گازوييل بهدست ميآيد ولي هدف اصلي توليد بنزين است.
بعضي از پالايشگاه ها گازوييل خلآ را به عنوان خوراك وحد روغنسازي به كار ميبرند.
ز) فرآورده هاي جانبي تقطير در خلآ: از اين فرآورده ها به عنوان خوراك واحد روغن سازي استفاده شده، عمليات استخراجبا حلال، مومگيري و تصفيه بر روي آنها انجام ميشود.
باقي ماندهي خلآ: باقي ماندهي خلآ را به واحد آسفالتگيري مي فرستند تا برش روغني به جا مانده از قير و آسفالت جداشود. سپس اين برش روغني سنگين به واحد روغنساز ي ارسال ميشود.
باقي مانده ي خلآ را ميتوان مستقيما به عنوان نفت سوخت سنگين به كار برد و يا براي تنظيم گرانروي به واحد كاهش گرانروش ارسال نمود.
باقي مانده ي خلآ به عنوان خوراك واحد كك سازي نيز به كار ميرود. از اين واحد كك نفتي، گاز، بنزين و گازوييل به دست ميĤيد.
فرآيند تصفيه نفت از گوگرد با هيدروژن (HDS) مقدمه
در 20 سال اخير صنعت پالايش نفت پيشرفت زيادي داشته است. فراورده هاي بدست آمده از نفت داراي رشـ دي بـيش از4 برابر بوده كه از آن ميان توليد سوختهاي فسيلي از جمله انواع بنزين، سوخت جت و غيره رشد چشـمگيري داشـته انـد.
بيشترين رشد توليد شامل: توليد بنزين با كيفيت عالي و عدد اكتان بـالاتر از 86، سـوخت گازوئيـل كـم گـوگردي، روغـنموتور با افزودنيهاي مختلف بوده است. توليد انبوه اتومبيلهاي مدرن با تكنولوژي بالا و مصرف كم، باعث رشد سريع توليد بنزين با عدد اكتان 93 و 98 شده است.
دليل پيشرفت سريع اين صنعت و رشد محسوس حجم توليـدات را بايـد در راه انـدازي كارخانجـات بـا خـوراك بيشـتر،افزايش كيفيت فراورده ها و قرار گفتن اين كارخانجات در محلهاي مناسب (پر مصرف) دانست.
در حال حاضر كشورهاي پيشرفته صنعتي غربي و ژاپن فعالانه بسوي توليـد و اسـتفاده از سـوختهاي اتومبيـل ميرونـد كـهجوابگوي نيازهاي جديد و ()
فهرست مطالب