جزوه تایپ شده نقشه کشی ترکیبی
برای ازمون استخدامی کاردانی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد پیام نور علمی کاربردی
تعریف نقشه
نقشه عبارت از تصویر قائم تمام یا قسمتی : : : :)(: ( ( : ( ( ) (: )(– :
-:
–- :
–—-)()()()( )( )()( )( )()( )(
که از محلی به نام گرینویچ در انگلستان می گذرد به عنوان نصف النهار مبدا انتخاب کرده و طول جغرافیایی نقاط مختلف را نسبت به دایره مزبور در سوی شرق یا غرب بنام طول شرقی و یا طول غربی اندازه گیری میکنند.و همچنین دایره استوا را نیز به عنوان مبدا عرض جغرافیایی برگزیده و عرض نقاط مختلف زمین را نسبت به دایره مزبور در سوی شمال یا جنوب بنام عرض شمالی یا عرض جنوبی اندازه میگیرند. یکی از ویژگی های مختصات جغرافیایی این است که همواره ابعاد آن را با واحدهای قوسی یا زاویه ای اندازه گیری میکنند، از این رو لازم است یادآوری کنیم که:
هر دایره به 063 قسمت مساوی تقسیم شده که هر قسمت را یک درجه مینامند .هر درجه به 63 قسمت بنام دقیقه و هر دقیقه نیز به 63 قسمت بنام ثانیه تقسیم گردیده است .درجه را با علامت °) ( ،دقیقه را با علامت ‘) ( و ثانیه را با علامت “) ( نمایش میدهند.
عرض جغرافیایی از صفر درجه روی خط استوا آغاز گردیده و تا 03درجه رو به قطب شمال بنام عرض شمالی) N(و 03درجه رو به قطب جنوب بنام عرض جنوبی(S) اندازه گیری میشود.در مورد طول جغرافیایی نیز وضعیت به همین منوال است . با این تفاوت که طول جغرافیایی از صفر درجه روی نصف النهار گرینویچ آغاز گردیده و تا 183 درجه رو بسوی شرق بنام طول شرقی
) E(و 183درجه رو بسوی غرب بنام طول غربی) W( اندازه گیری میشود .
ژئوئید
خشکیهای زمین یک سطح هموار نیستند . نقاط مختلف آن نتنها داری دو بعد طول و عرض جغرافیایی است ، بلکه دارای بعد ارتفاع نیز می باشند . بنابراین برای بیان موقعیت کامل یک نقطه در سطح زمین علاوه بر طول و عرض جغرافیایی آن که توسط نصف النهار گرینویچ بعنوان نصف النهار مبدا و خط استوا بعنوان مدار مبدا اندازه گیری میشود . برای مشخص کردن ارتفاع آن نیز یک سطح مبدا لازم است در نقشه هایی که فقط از یک محل کوچک و برای مقاصد معینی تهیه میشود . بعضا از یک سطح مقایسه محلی استفاده میشود . که ارتفاع نقاط دیگر را نسبت به آن محاسبه میکنند . ولی در مقیاس های وسیع تر عموما سطح اقیانوسها ، مبدا اندازه گیری ارتفاع می باشند .
آب اقیانوسها و دریاههای آزاد به یکدیگر پیوسته بوده و بیش از دو سوم سطح کره زمین را پوشانده اند.اگر به طور فرضی سطح اقیانوسها در زیر خشکیها نیز امتداد یافته و آن را قطع کند شکلی حاصل خواهد شد که آن را ژئوئیده نامیده اند .شکل ژئوئید سطح مقایسه برای اندازه گیری ارتفاع نقاط می باشد.
تعریف مقیاس
مقیاس معادل لغت scalدر زبان انگلیسی و به معنی اندازه ، قیاس ، اندازه گرفتن و قیاس کردن است . مقیاس عبارت از نسبت بین طول اندازه گیری شده روی نقشه به طول افقی نظیرش روی زمین است.
به عبارتی دیگر مقیاس نقشه معرف میزان کوچک شده تصویر زمین یا قسمتی از آن است وقتی میگوییم 1:533منظور آن است که 1 واحد روی نقشه برابر 533 واحد روی زمین است اصولا مقیاس نقشه را بسته به هدفی که داریم تعیین میکنیم .اهمیت مقیاس به این جهت است که رابطه واقعیت طبیعت و شکل نقشه را معلوم می دارد.
مقیاس نقشه را وقتی بزرگ میگویند که مخرج کسر کوچک باشد و مقیاس نقشه را وقتی کوچک میگویند که مخرج کسر بزرگ باشد.
در واقع مقیاس به نسبت معینی که بین طبیعت و تصویر یا نقشه آن موجود است گفته میشود.
انواع مقیاس : مقیاس0 نوع است
1-مقیاس جمله ای )لفظی( : که دریک عبارت به صورت جمله بیان میشود .مانند “یک سانتیمتر به یک کیلومتر ” یعنی یک سانتیمتر روی نقشه برابر با یک کیلومتر بر روی زمین است .
2- مقیاس کسری: که صورت کسر واحد و )(
– :
)( این موضوع زمانی آشکار میگردد که از نقشه برای نمایش وضع نیروهای جزوه نقشه خوانی استفاده شود و موقعیت و وضعیت نیروها روی آن مشخص گردد .
طبقه بندی نقشه ها از نظر نوع
1-نقشه های پلانیمتری : فقط جزوه نقشه کشی ترکیبی مسطحاتی عوارض)طول و عرض( را نشان میدهند .
2-نقشه های توپوگرافی : علاوه بر موقعیت مسطحاتی )طول و عرض(، ارتفاع عوارض را نیز مشخص می سازند.
0-نقشه های برجسته پلاستیکی : همان نقشه های توپوگرافی هستند که روی اوراق پلاستیکی p.v.c چاپ شده و به آنها فرم سه بعدی داده شده است.
4-نقشه عکسی) فتو مپ( :نقشه هایی که از کنار هم چیدن عکسهای هوایی بوجود آید و علاوه بر اطلاعات حاشیه های ،متن آن دارای شبکه بندی و نام عوارض و مانند آن باشد.
5-نقشه عکسی برجسته پلاستیکی : همان نقشه های عکسی هستند که روی اوراق پلاستیکی چاپ شده و به آن فرم سه بعدی داده شده باشد.
6-موزائیک عکسهای هوایی: از کنار هم چیدن عکسهای هوایی بدست می آید و معمولا فاقد اطلاعات حاشیه ای و توضیحات متن می باشد .
7-نقشه نظامی شهرها : از جمله نقشه های توپوگرافی هستند که از شهرها تهیه گردیده و روی آنها اطلاعات مخصوصی مانند اماکن نظامی و امثال آن نمایش داده شده است . مقیاس این نقشه ها متناسب با اهمیت شهر و وسعت آن انتخاب میگردد.
8- نقشه های عملیات مشترک :از جمله نقشه های نظامی هستند که برای عملیات مشترک هوایی و زمینی به کار میروند. این نقشه ها در دو نوع زمینی و هوایی تهیه میگردند.عوارض توپوگرافی در هر دو نوع این نقشه ها یکسان بوده و غیر از رنگ ظاهری تنها اختلاف آنها در این است که ارتفاعات و منحنیهای میزان در نوع زمینی بر حسب متر و در نوع هوایی بر حسب پا نمایش داده شده است .
0- پیکو : -: : – : :- : :- ::
فهرست مطالب