سوالات حقوق اساسی
دانشگاه پیام نور علمی کاربردی دانشگاه آزاد اسلامی کاردانی کارشناسی ارشد آزمون استخدامی دکتر حسن خسروی رشته مدیریت وکالت رشته حقوق با
:
+ :
:
()
که مردم میتوانند : () ():
() 
:
() ():/: :
:
(): –:
:
() :
():
:
:
:
// ): :
(/) :
: »« :
:
+
: : ) :
ِ
:
:
:
:
: : :
:
: :: ://(ّ): / /// : () ()ّ:
ّ: -(ّ): :: () () (/ / ) : () :
:
:
:
()
:
()
():
() () () :
(): :
ِِ():
پارلمان سپرده می شود واز طریق پارلمان به سایر قوا منتقل میگردد.
ویژگی های رژیم پارلمانی(عمدتاً در کشورهای اروپایی مثل: فرانسه/ انگلیس و….) عبارت اند از:
1 قوه مجریه معمولا 2 رکنی است. یعنی متشکل از رئیس کشور ورئیس دولت می باشد. -2 مجلس حق استیضاح وزیران ونخست وزیر را دارد.
3 دولت می تواند از طریق ارائه لوایح به مجلس تقاضای قانون کند. -4 دولت حق انحلال مجلس را دارد.
تفکیک قوا در نظام جمهوری اسلامی ایران
به طور کلی نظریه تفکیک قوا به منظور جلوگیری از استبداد و تمرکز قدرت در یک فرد یا نهاد خاص مطرح شد. این نظریه در نظام حقوقی ایران نیز پذیرفته شده است. به موجب اصل 57 قانون اساسی قوا در جمهوری اسلامی ایران مستقل از یکدیگرند. لذا نظریه تفکیک قوا در نظام حقوقی ایران پذیرفته شده است و قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از مقننه ، مجریه و قضائیه که زیر نظر ولایت مطلقه فقیه طبق سایر اصول قانون اساسی انجام وظیفه می کنند و این قوا مستقل از یکدیگر هستند. منظور از مستقل بودن قوا، استقلال در انجام وظیفه است و نه نفی نظارت بر یکدیگر. به عبارت دیگر در نظام ایران تفکیک قوا به صورت نسبی است و هر قوه منحصرا و مستقلا وظایف خود را ایفا می کند لیکن قوا بر یکدیگر نظارت نیز دارند.
سؤال:
در اصل 57 قانون اساسی آمده است قوا در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از قوه مقننه ، مجریه و قضائیه که زیر نظر ولایت مطلقه امر و امامت امت طبق اصول آینده این قانون اعمال می گردد.
آیا ولایت مطلقه فقیه نظریه تفکیک قوا را نفی میکند؟
آیا این امر موجب نمی شود کشور به سمت منوکراسی حرکت کند؟
پاسخ:
بر اساس اصل 5 قانون اساسی در زمان غیبت امام عصر(عج) در جمهوری اسلامی ایران ولایت امر و امامت امت بر عهده فقیه عادل ، با تقوا ، آگاه به زمان ، شجاع ، مدیر و مدبری است که طبق اصل 107 قانون اساسی عهده دار آن می شود. ولایت فقیه یکی از اصول حقوقی ، مهم و پیشرفته قانون اساسی است و نه تنها موجب استبداد نمی شود بلکه در نظام ما این نهاد باعث جلوگیری از استبداد می شود. ولایت مطلقه فقیه جنبه موضوعی دارد نه شخصی. به عبارتی ولی فقیه الاطلاق(به طور کلی) حق دخالت و تصرف در کلیه موضوعات حکومتی را دارد. سابقه تاریخی نشان داده است ولایت مطلقه فقیه کمک شایانی به خروج کشور از بحران و بن بستها بوده است و ولی فقیه در موارد نادر و در جهت منفعت عمومی و نه منافع شخصی از این اختیار خود استفاده کرده است.
ضمناً: در صورتی که ولی فقیه از این اختیار خود سوء استفاده کند این امر باعث می شود (بر فرض احراز از سوی مجلس خبرگان رهبری) ولایت فقیه شرایط و صفات خود را خصوصا0 در وصف عدالت و تقوا از دست داده و از سوی مجلس خبرگان عزل می شود. همچنین قانونگذار در قانون اساسی در کنار ولایت مطلقه فقیه مردم را محور نظام قرار داده و ضمن توجه به آزادی مردم به رعایت قانون از سوی آحاد جامعه تاکید نموده است.
پارلمان
تعریف پارلمان:
پارلمان دستگاهی است که وظیفه وضع قانون را بر عهده دارد. پارلمان ممکن است از یک یا دو مجلس تشکیل شده باشد. هرچند امر قانونگذاری در درجه اول وظیفه پارلمان است اما در مواردی ممکن است علاوه بر قوه مقننه، قانون از سوی مردم و از طرق همه پرسی یا از سوی قوه مجریه از طرق تفویض اختیار یا مشارکت دو قوه مجریه و مقننه (با ارائه لایحه از سوی دولت به پارلمان) نیز قانون وضع شود.
ترکیب یا ساختار پارلمان:
به طور کلی قانونگذاری در مجلس از سوی نمایندگان مجلس بعمل ؟
: () ) :
: نگهبان.عده ایی اعتقاد دارند شورای نگهبان جزئی از پارلمان یا قوه مقننه است.ومدعی هستند از آنجایی که مصوبات مجلس باید به تصویب شورای نگهبان برسد لذا شورای نگهبان جزئی
از پارلمان است.در مقابل عده ایی معتقدند شورای نگهبان رکنی از مجلس نیست چرا که وظایف واختیارات دیگری نیز دارد که اساسا0 فاقد ماهیت تقنینی است ورئیس مجلس نیز رئیس شورای نگهبان نمی باشد.اما باید گفت که حقیقت این است که شورای نگهبان رکن وجزئی از مجلس شورای اسلامی نیست وقانون محصول همکاری مشترک مجلس و شورای نگهبان است که دربعضی از موارد ممکن است نظر شورای نگهبان تأمین نگرددو قانون از سوی تشخیص مصلحت نظام به تصویب برسد.بنابراین پارلمان در کشور ما یک مجلسی است.ه ه
نکته : تقنینی به معنای ماهیت قانون کذاری می باشد.
نکته: مصونیت به معنای در امان بودن می باشد.
مصونیت نمایندگان:
مصونیت یکی از اسباب معافیت از نمونه سوالات حقوق اساسی ومجازات است که انواع مختلفی دارد ومصونیت پارلمانی یعنی اگر نماینده در انجام وظایف نمایندگی خود مرتکب جرم شود از تعقیب یا مجازات به صورت موقت یا کلی معاف خواهد بود.هرچند مصونیت پارلمانی علی الظاهر تبعیض آمیز است بنظر می رسد اما در حقیقت اعطای مصونیت به نمایندگان مجلس وسیله دفاعی است برای او تا بتواند با آزادی کمال وآزادگی وظایف نمایندگی خود را در گفتار و کردار ونوشتار انجام دهد.به عبارت دیگر نماینده از این جهت که با افراد عادی تفاوت دارد جواز تعقیب وی می تواند موجب سواستفاده از افراد دیگر شود و همیشه احتمال تبانی و صحنه سازی و توطئه علیه نماینده وجود دارد. لازم به ذکر استدر تعدادی از کشورها چنانچه نماینده مجلس مرتکب جرم مشهود شود از مصونیت برخوردار نخواهد بود.
سوال) مصونیت پارلمانی در نظام جموری اسلامی ایران به چه شکلی است؟
جواب): نقض مصونیت علی الظاهر در اصل 86 :
فهرست مطالب