جزوه مدیریت مالی از منظر اسلام
بخش اول :
فصل اول – پایداری ملت ها و ارزشهای اخلاقی ——————————–
کیان ملتها در گرو ارزشهای اخلاقی است بدین معنا که تا ارزشهای ً % % : ً ً ً ::
– – () – – ()
– () – – () –
؟
ً :
ً :
() () ()
–() – ” َََََُِّّ َُ” 
:
ً :
– – – – – () – – – – – — ً – – -:
: ” ِِْ َِّ ََِّْ َِِّ * َََََُِّّ َََََُُُِّْ ََِ َِّ ََُِِ ََََُّّ َِّ ََّ ٌَِ ٌَِ ” ً ” ََََُّْ ُِْ ََُ َِّ َْ ُُُِْ ٍَِِ َِّ َِْْ ََُِّْ ” ؟ : () :-:
از سوره حجرات چنین بیان داشته” يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَن تَحْبَطَ أَعْمَالُكُمْ وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ “ای کسانی که ایمان آورده اید، صدای خود را از صدای پیامبر بلندتر، مکنیدو همچنان که با یکدیگر بلند – : -:
” َََََُِّّ َُِْ ََُْ ٌَِ ٍََِ َََََُّْ ًٍََََُُِِْ ََََََُُُِْْْ ََِِ ” [بعد] داده که به هر خبر و گزارشی ترتیب اثر ندهند و حرف هر گوینده ای را به سادگی نپذیرند و آنقدر این مسئله اهمیت دارد که حتی شهادت یک فرد عادل و راستگو هم به تنهایی پذیرفته نمی شود و منوط به جمع سه شاهد عادل و راستگو می باشد.
بدیهی است باب شهادت در فقه وسیع و گسترده است.که در جای خود مطالعه خواهید فرمود که در این مجال و مقال نمی گنجد.
4 و 5- مراعات اوامر پیامبر (ص) و عدم ترجیح کلام خود بر پیامبر اکرم (ص) و وجود اخلاق و وجدان در انسانها
در قسمت دوم از آیه 7 سوره حجرات چنین امر شده که :” وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ ” ليكن خدا ايمان را براى شما دوست داشتنى گردانيد و آن را در دلهاى شما بياراست و كفر و پليدكارى و سركشى را در نظرتان ناخوشايند ساخت آنان [كه چنيناند] رهيافتگانند
هدف آیه توجه دادن افراد با ایمان به دو اصل بزرگ اخلاقی است.
اول: اینکه پیامبر مکرم(ص) از هر نوع خطا و گناه مصون و مبراست .لذا باید دستورات وی بدون کم و زیاد اجرا شود و شما باید از او پیروی کنید نه او از شما.
دوم: اینکه انسانها فطرتاً دارای اخلاق و وجدان می باشند .بدین معنا که مدیریت مالی در نهاد بشر میل به ایمان و عشق به خداوند را در دل انسانها نهفته و کفر و نافرمانی را در نزد آنان منفور گردانیده .به گونه ای که روح انسانها بطور ناخودآگاه -:
:” َِْ َََِِ َِ َُِِْْ ََََََََُُُِِْْْْ ََْ َََََََََََََُُُِِِِِّّْْْْ ََِِْ َِّ َِْ ََْ ََََََُُِِِْْْْ َََُِِّْ ََّ ُُِّ َُِِْْ ” [باز] [طايفه اى] () -:
:” َََُُِِّْْ ٌَِْ ََََُِْْ َََُْْ ََََُّّ َََُّْ ََُُْ ” 
–:
: ” َََََُِّّ ََََُْْ ٌَْ ِْ ٍَْ َََْ ًََُُُِْْْ ٌَََِ ِْ ٍَِ َََْ ََُّ ًََُِّْْ َََََُُُِْْْ َََََََُِِْْ َِْ ُِْ ُُُْ ََْ َِِْ ََْ َْ َُْ ََُِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ” اى كسانى كه ايمان آورده ايد نبايد قومى قوم ديگر را ريشخند كند شايد آنها از اينها بهتر باشند و مدیریت مالی زنانى زنان [ديگر] را [ريشخند كنند ] شايد آنها از اينها بهتر باشند و از يكديگر عيب مگيريد و به همديگر لقبهاى زشت مدهيد چه ناپسنديده است نام زشت پس از ايمان و هر كه توبه نكرد آنان خود ستمكارند.
هدف این آیه و آیات بعدی آن ،بیان یک سلسله حقوق اسلامی است که انسانهای با ایمان باید آنها را در حق یکدیگر مراعات کنند چنانچه قرآن ،افراد بشر را برادران و خواهران دینی یکدیگر خوانده است.
رعایت این اصول ،سازنده شخصیت و اخلاق انسانی و اسلامی است. از منظر روان شناسی نیز کسانی که مردم را مسخره می کنند،نوعی کمبود شخصیت دارند که سعی می کنند از طریق کوچک کردن دیگران ،کمبودشان را جبران کنند لذا افراد با شخصیت هیچگاه مبادرت به چنین اعمالی نمی نمایند.
در احادیث داریم که هیچگاه فرد مسلمانی را کوچک و سبک نشمارید زیرا مسلمانی که در نظر شما کوچک است در پیشگاه خداوند مقام بزرگی دارد لذا با آزردن او ، خدا را نیازارید.
10 و 11 و12 و 13 و14 –از بدگویی ،بدگمانی،ججزوه مدیریت مالی از منظر اسلام سوسی و دخالت در امور نهانی مردم و بدگویی بر حزر باشید:
در آیه 12 از سوره حجرات به موارد فوق اشاره شده است:” يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِيمٌ” اى كسانى كه ايمان آورده ايد از بسيارى از گمانها بپرهيزيد كه پاره اى از گمانها گناه است و جاسوسى مكنيد و بعضى از شما غيبت بعضى نكند آيا كسى از شما دوست دارد كه گوشت برادر مرده اش را بخورد از آن كراهت داريد [پس] از خدا بترسيد كه خدا توبه پذير مهربان است
در این آیه ،جامعه اسلامی ملزم شده است که اصول اخلاقی را که از لوازم و آثار اخوت اسلامی و برادری دینی است نسبت به یکدیگر رعایت نمایند چراکه هر یک از مواردیکه اعلام شده در صورت عدم رعایت از سوی آحاد جامعه ،می تواند جامعه و اخلاقیات آنرا رو به نابودی و فساد بکشاند .همه ما می دانیم که جان و مال و ناموس و آبروی مسلمان محترم است و هرگونه تعدی به آنها حرام می باشد و این حرمت به گونه ای است که یک فرد مسلمان ،حتی در دایره فکر و پندار درونی خود نیز نباید به آنها بپردازد چه رسد به فعلیت رساندن آنها ،لذا هیچ مسلمانی نباید بی جهت حتی در درون خود به حریم شخصیت و پاکی سایرین با بدبینی و بدگمانی و داوری بد ،تعدی و تجاوز نماید. از این نقطه نظر است که اسلام هرگونه بدگمانی و بدبینی را که منجر به لکه دار ساختن شخصیت کسی در محیط فکر و پندار می شود را نیز تحریم نموده و دستور داده است که جامعه با ایمان از هرگونه سوء ظن نسبت به همیدیگر بپرهیزند.
در بخش دیگر آیه چنین دستور داده شده که ” وَلَا تَجَسَّسُوا “در امور مردم تجسس و کنجکاوی نکنید زیرا کار زشتی است که در اثر :
– – – – ؟ ً و ناجوانمردانه است.
قرآن کریم در این تشبیه و تمثیل چهار مطلب را به ذهن متبادر ساخته :
1- برادر مذهبی مانند برادر نسبی است.
2- آبرو و حیثیت برادر دینی مانند گوشت بدن اوست که برابر ضرر بدنی اوست.
3- سخن گفتن پشت سر برادر دینی ،به باد دادن آبرو و حیثیت او به سان خوردن گوشت بدن اوست.
4- کسیکه در مجلس حاضر نیست و به او حمله ای می شود و او غافل از این حمله ناجوانمردانه است و امکان دفاع از خود را ندارد به سان مرده ای که مورد حمله قرار می گیرد.
ضرر هایی که از غیبت ناشی می شود و عبارتند از :
1- جامعه آلوده به غیبت ،دچار انزوا و چند گانگی می شود و کمتر روی وحدت و صمیمیت را خواهد دید.
2- غیبت ،موجب می شود تا حس جزوه مدیریت مالی از منظر اسلام و تعاون و همکاری از بین مردم برچیده شود.
3- بدگویی پشت سر مردم باعث ایجاد دشمنی و آتش کینه و عدالت بین مردم می شود.
4- پرده برداری از گناهان پنهانی مردم باعث علنی شدن اعمال ناپسند و بی پروا انجام دادن آنها می شود.
امید است که در سایه تعالیم اسلام متخلق به اخلاق اسلامی و عامل منادی احکام نورانی اسلام عزیز و قول و تقدیر پیامبر مکرم (ص) و ائمه اطهار علیهم السلام باشیم.
پیامبر مکرم اسلام (ص) فرموده اند:” إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکَارِمَ الْأَخْلَاقِ ” بدرستی که من برگزیده شده ام برای کامل کردن خلق و خوی پسندیده.
مکتب انبیاء مدیریت مالی انسان سازی است،انبیاء پرورش و ماموریت یافته اند که به تعلم و تزکیه مردم بپردازند .در سوره نساء آیه 113 آمده : “وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعَُْ ” : ” َََََ ًََََِْ” () () :” َََِّ ٍَََُُ ٍَِ ” ً :” ََُِِّْ ََُُُُِّ ََِْ َََِْْ “