جزوه تایپ شده پرورش گوساله
فیل گارنز ورسی, الهام محبی, دکتر امید دیانی, دکتر دانشگاه سراسری آزاد طهماسبی دانشگاه پیام نور تالیف دکتر غلامدانشگاه سراسری آزاد قربانی علمی ; :
) ( )( ///)( ////)( ////)( ////: :
– – ) (
– ) (
– – ) (
)(. : )( )( –-:
)– – ( – :
– – – – ) (
– – )(
– – )( .
– – ) ( ) (
– – -) ََ= (
– – –) = (
– – –) = (
– – ) ( ) = (.
– ) .( . :
=× =× : :
– ؛ ) ( – – –؛ – – — وجود دارد. با فرض قیمت هر کیلوگرم 10000 تومان، یعنی مبلغ کل 3 میلیون تومان تفاوت قیمت بین دام نر و ماده وجود دارد. لذاپرورش گاو ماده ضرر اقتصادی دارد.
– در پایان هر دو هفته؛ میانگین وزن گله و افزایش وزن روزانه را بررسی نموده )وزن کشی گوساله ها( و بر اساس میانگینوزن گله در هر روز به صورت ad libitum )بدون محدودیت ویا آزاد( یا همان Free Choice ، هر گوساله باید حداقل به میزان 8/3 درصد وزن زنده خود به علوفه تازه مصرفی )as fed(، دسترسی داشته
دانلود رایگان جزوه پرورش گوساله خلاصه کتاب پی دی اف
Feed Convertion Ratio ضریب تبدیل غذایی :FCR
Dry Matter Intake ماده خشک مصرفی :DMI
ADG : افزایش وزن روزانه Average Daily Gain – بعد از این که نیاز گوسالهها را محاسبه کردید ، این میزان را در 3 تا 4 وعده در هر روز در اختیار گوساله ها قرار دهید.
– میزان مناسب پروتئین جیره مصرفی 15 درصد است.
نکته : برای تبدیل مقدار As fed به ماده خشک و ماده خشک به As feed از فرمول زیر استفاده کنید.
DM= as fed ×(%DM)= as fed × As Fed = = x Kg
مثال:
مقدار 4 کیلوگرم ماده غذاییAs fed داریم که دارای 90 درصد ماده خشک است) 10 درصد آب دارد(. این ماده چند کیلوگرمماده خشک دارد .
DM=
As Fed = = 4 Kg
– معمولا میانگین افزایش وزن روزانه جزوه پرورش گوساله نر پرواری اصیل )هلشتاین( 1000 گرم و بیشتر در هر روز است .
– با تامین جیره مناسب و تا افزایش وزن روزانه 1300 گرم در روز نیز میسر است.
– میانگین وزن شروع دوره پرواری این گوسالهها 250-200 کیلوگرم بوده و معمولاا در وزن 500تا 600کیلوگرم به فروش میرسند. یعنی 300 روز بعد از شروع پروار. گرچه بهتر است با وزن 120-100 کیلو گرم )وزن قطع شیر(شروع کنید.
– در گوسالههای دورگ اصیل یا بومی، میانگین افزایش وزن روزانه گوسالههای نر پرواری 900-800 گرم در هر روز است. میانگین وزن شروع دوره پرواری این گوسالهها 180 کیلوگرم بوده و معمولاا در وزن 400-360 کیلوگرم به فروش می رسند. یعنی 300 روز بعد از شروع پروار.
دوره پروار- روز وزن فروش )کیلو گرم( گرم ADG وزن شروع پروار گاو نر
300 تا 365 600 1000 و بیشتر 250-200 کیلوگرم اصیل
300تا 365 360-400 700-800 180 کیلوگرم دورگ
– فضای مسقف مورد نیاز برای هر گوساله پرواری را 2 متر مربع و بهاربند را 4 متر مربع در نظر میگیرند.
– گوسالههای نر نژاد سمینتال که تقریبا 2 سالی است به کشور وارد شدهاند، به دلایل زیر نسبت به گوسالههای اصیل هلشتاین، دورگ بومی- هلشتاین و گوسالههای بومی به صرفه تر هستند.
– افزایش وزن روزانه این گوساله ها به طور متوسط روزانه 1500 گرم است.
– ضریب تبدیل خوراک به گوشت در این نژاد کمتر از گوسالهها نر هلشتاین است.
– بازده لاشه در این نژاد 60 درصد است.
پرورش گوساله
– امکان پرورش این نژاد در مناطق گرمسیری وجود دارد.
– در مناطق شمالی کشور و سایر مناطقی که مراتع خوبی دارند، این نژاد از قدرت پیاده روی و کوهپیمایی خیلی خوبی برخوردار است.
– گوسالههای دو رگ – ) + ( :
– – – – ) ( – در دوران عادت پذیری بوده و درمان آن:
1- قرنطیه گوساله و افزایش درصد جوش شیرین در جیره
2- مصرف روزانه شربت جوش شیرین
– بهترین وزن برای خرید گوساله پرواری وزن زیر200 کیلوگرم است. البته گاوداری های بزرگ گوساله های قطع شیر خود با وزن 120-100کیلوگرمی را روانه بازار پروار ی کنند.
– بهترین زمان وزن کشی برای خرید، به هنگام ناشتا است. لذا مراقب باشید گوسالهها را در زمان صبح و ناشتا وزن کشی کنید.
– گوسالههایی که آبریزش بینی و سرفههای ممتد دارند، آلودگی انگل گوارشی و ریوی دارند. لذا باید حداقل یک ساعتی را در گله حضور داشت. این علایم را کنترل کرد .
– انتقال گوساله از مبداء تا مقصد به دلیل بروز استرس انتقال و جابجایی سبب کاهش وزن گوسالهها میگردد. لذا ضرورت دارد قبل از جابجایی به گوسالهها ترکیبات ضد اضطراب و استرس ) آنتی بیوتیک، ویتامین AD3E، ماده معدنی کروم و..( خوراند.
– وضعیت و نمره ظاهری مدفوع گوسالهها را لحاظ کنید. در جزوه پرورش گوساله بروز اسهال امکان بروز اختلال متابولیکی اسیدوزیس) Acidosis( وجود دارد. دامهایی که اسیدوزیس میگیرند تقریباا یک هفتهای زمان نیاز دارد تا به حالت عادی باز گردند.
– قبل از خرید سالن نگهداری و محل پرورش را کاملاا آماده سازی کنید. سالن به لحاظ تهویه، گرمایش در فصل سرما، آبخوری، و سایر تجهیزات مشکلی نداشته باشد.
نکته:
در همین سنین آغازین و اوزان کمتر از 300 کیلوگرم معمولاا برخی از گوسالهها یکسره نفخ میکنند. چنین گوسالههایی در دوران سازگاری خوب به تغییرات جیره سازگار نشدهاند. در صورتی که این دسته از گوسالهها را قرنطینه نموده و جیره با علوفه و جوش شیرین بیشتر بدهید قطعا نفخ نخواهند کرد.
نکات تغذیهای:
– قبل از خرید گوساله جیره گوساله را نوشته و با در نظر گرفتن افزایش وزن روزانه و وزن نهایی تعداد گوساله شما، مقدار هر یک از مادههای خوراکی را محاسبه کنید.
– بهترین زمان برای ؛ – )( – :
-)( – – – )( ) ( ) ( : – – ؛ )(، ) ( )( ،) ( – – /
– )(- ) ( – :
تلاش کرد که شرایط را برای آرامش گوساله ها فراهم کرد.
در صورتی که گوسالهها از چند گله مختلف تهیه شده باشند قطعاا اضطراب و فعالیت و ناسازگاری در گله بیشتر خواهد بود. به نظر میرسد بهتر است تلاش کرد گوسالهها را از یک گله خریداری نمود. در صورت عدم امکان خرید از یک گله بهتر است گوسالههای هر گله را در سالن خود در یک آغل جداگانه نگهداری نموده به نحوی که گوسالهها همدیگر را ببیند؛ سپس بعد از یک هفته اقدام به ادغام کنید.
در طی مدت 14 روز حتماا دوره سازگاری گوسالهها با محیط و جیره غذایی را طی کنید. ضرورت دارد، گوسالهها در طیمدت 14 روز حتماا به تدریج با جیره جدید سازگار گردند. در غیر این صورت دامها آنتروتوکسمی )( ) پرخوری ؛ قلوه نرمی( خواهند گرفت. از نشانههای اصلی این بیماری اسهال شدید است که در صورت حاد بودن دام در طی حداکثر 24 ساعت تلف خواهد شد. البته بروز آنتروکسمی بیشتر در گلههای بره و بز مشاهده میگردد و گوسالهها کمتر مبتلا میشوند. لذا در گلههای گوساله که دوره سازگاری را به دقت انجام دهید امکان ابتلا به آنتروتوکسمی خیلی کم است.
جیره گوساله های پروار:
-جیره آغاز پرواری با نسبت 40 درصد علوفه ) کاه، یونجه و جزوه پرورش گوساله ذرت ( و 60 درصد کنسانتره شروع می شود.
-تا پایان دوره پروار بندی گوساله ها که معمولا یک سال است تا نسبت 30 به 70 نیز تغییر خواهد کرد. به عبارتی بهتر است هر ماه 2 درصد از علوفه کم ) از 40 به 30 درصد برسد( و 2 درصد به کنسانتره ) از 60 به 70 درصد( افزود .
یعنی بعد از 5 ماه این تغییر اتفاق می افتد.
– در صورتی که هر سه نوع علوفه کاه، یونجه و سیلوی ذرت قیمت مناسب داشتند توصیه می گردد از هر سه نوع استفاده گردد. والا می توان همه 40 درصد علوفه را از کاه نیز استفاده کرد.
– مابقی 60 درصد کنسانتره باید از جو، سبوس، کود مرغی، پودر گوشت حاوی استخوان؛ ملاس و یا پساب ملاس ،اوره ، مکمل معدنی ، پودر استخوان ) دی کلسیم فسفات ( ؛ جوش شیرین و مکمل ویتامینه استفاده کرد.
– در شرایطی که کنسانتره 60 درصد است میزان جوش شیرین را 5/1 درصد نیاز است و زمانی که به 70 درصد رسید جوش شیرین را به 5/2 درصد افزایش دهید .
یعنی با افزایش کنسانتره از 60 به 70 شما جوش شیرین را به تدریج از 5/1 تا 5/2 افزایش دهید.
– به منظور افزایش جذب مواد معدنی در جیره ، حتما 1 درصد کل جیره را مکمل ویتامینه مرغی استفاده کنید. در برخی از گله ها به دلایل کمبود مس، کاهش جذب مس و یا بالا بودن غلظت روی و تاثیر کاهشی بر مس، فعالیت آنزیم تایروزیناز کاهش و منجر به اختلال در تبدیل تیروزین به ملانین میگردد. لذا رنگ موی کاملا سیاه گوساله های قهوه روشن و یا قرمز می گردد .
درمان: افزودن سولفات مس) 20 میلیگرم در هر کیلوگرم ماده خشک مصرف( و افزایش مکمل ویتامین و یا تزریق ویتامین AD3E به مدت 5 روز حتما سبب بهبود گله میگردد.
ب- بخش دوم بره های پرواری:
در ایران تعداد 31 نژاد متنوع گوسفند با جمعیت در حدود 46 میلیون راس وجود دارد. پرورش گوسفند و گوسفنداری در ایران به دلایل متعدد زیر رونق گرفته است. گرچه در طی سالهای 2002 تا 2015 جمعیت گوسفند از 52 میلیون راس به 46 میلیون راس کاهش داشته است.
1- گوسفندان حیواناتی هستند که قادرند شرایط اقیلمی متغیر را تحمل کنند. لذا در جزوه پرورش گوساله نقاط ایران انواع نژادهای گوسفند پرورش داده می شود.
2- گوسفندان دارای انواع فرآوردههای تولیدی )گوشت، پشم، پوست، شیر و کود( بوده و در تمام طول سال میتواناین فرآوردهها را به بازار – )( ) )(، )( .(
– ) ( ؛ )()(.
– )(.
– )( )(.
– )( – – – :
) ( -روستایی و عشایری صرفه اقتصادی نداشته باشد. چون گوسفنددر شرایط سنتی 10 کیلوگرم خوراک تازه خورده تا یک کیلوگرم گوشت زنده تولید کند )سوری و نوریان سرور؛1387(.
اما برا اجرای روش های علمی پرورش و نگهداری بره ها ، می توان از بر ههای نر در شرایط پروار بیش از 300 گرم و حتی تا 350 گرم در هر روز افزایش وزن گرفت. افزایش وزن 300 گرم و با ضریب تبدیل 5/7 به منزله سودهی مناسب بره های پرواری است.
راههای افزایش وزن روزانه …….. تغذیه در زمان ماه اخر آبستنی ، وزن تولد بیشتر وزن شیرگیری بیشتر جیره استارتر بره ها
و…
بر اساس آمار سازمان و خوار وبار جهانی1 در سال 2010 بیش از یک میلیارد راس گوسفند با تنوع نژادی بیش از 200 نژاد در سرتاسر جهان مورد پرورش قرار گرفته اند) سوری و نوریان سرور ،1387(. کشور ایران در سال 2003از مجموع 140 میلیون واحد دامی با داشتن 54 میلیون راس گوسفند با 2/5 درصد گوسفندان دنیا در رتبه چهارم جهان قرار داشت. اما در حال حاضر این تعداد به 46 میلیون راس کاهش یافته است گرچه همچنان رتبه چهارم را دارد.
جدول 1-1:
جمعیت گوسفند ) میلیون راس( / سال کشور ردیف
2015 2003 2002 2001
143 135 133 چین 1
98 106 110 استرالیا 2
59 58 هند 3
46 53 53 53 ایران 4
47 47 47 سودان 5
39 39 40 نیوزلند 6
35 35 36 آمریکا 7
آشنایی با اصطلاحات و مفاهیم:
قبل از پرداختن به اصل موضوع پرورش گوسفند و پروار بندی ؛ ضروری است که در آغاز با اصطلاحات و مفاهیم پایه و مبانی که از این پس در مباحث پرورش با آن ارتباط تنگاتنگ وجود دارد ،آشنا شویم.
1 – FAO
sheep در لغت نامه انگلیسی به فارسی به معنی جزوه پرورش گوساله نجیب و بیآزار نیز ترجمه گردیده است. گوسفند ُُ)(؛ -)( ) ( ،-)(
فهرست مطالب