جزوه تایپ شده حاصلخیزی خاک و کودها
میرسید حسینی دانشگاه پیام نور علمی کاربردی دانشگاه آزاد کاردانی جانال هاولین آزمون وارنرال نیلسون آزمون ساموئلال تیسدال آزمون
– ()
– ()
– (- )
() ()، () () :
:
() :
: – – – (/) /() – :
()
:
LogE11.41.5M
براي مقایسه میزان انرژي آزاد شده در زمین لرزه با انفجار تی ان تی در جدول زیر آورده شده است. میزان انرژي هر زمین لرزه با افزایش هر ریشتر 30برابر می شود. براي مثال میزان انرژي آزاد شده در زمین لرزه هاي 5، 6 و 7ریشتري به ترتیب 30، 900، 27000 برابر انرژي آزاد شده در زمین لرزه 4 ریشتري است.
زمان بازگشت زمین لرزه ها
منظور از زمان بازگشت، مدت زمانی است که یک گسل براي فعالیت مجدد به آن نیاز دارد. مدت زمان فعالیت معمولا به فاکتور هاي مختلفی از جمله نوع گسل بستگی دارد ولی به طور کلی می توان گفت که دوره بازگشت زمین لرزه براي گسل هاي فشاري بیشتر از گسل هاي کششی و دوره بازگشت گسل هاي کششی بیشتر از گسل هاي امتداد لغز می باشد.
تقسیم بندي گسل ها از نظر فعالیت
گسل ها را از نقطه نظر فعالیت به سه دسته اصلی تقسیم جزوه حاصلخیزی خاک و کودها می کنند: گسل هاي فعال، گسل هاي با توان فعالیت و گسل هاي غیر فعال
گسلهاي فعال
گسل هاي فعال به گسل هایی گفته می شود که یکی از ویژگی هاي زیر را داشته باشد:
– رسوبات کواترنر را بریده باشد (یک فعالیت در 35000 سال گذشته، یا دو فعالیت در 500000 سال گذشته)
– در منطقه زمین لرزه هاي تاریخی رخ داده باشد.
گسل هاي با توان فعالیت
– نشانه اي از زمین لرزه هاي تاریخی دیده نمی شود.
– گسل لایه اي از کواترنر (رسوبات جدید) را قطع کرده است.
گسل غیر فعال نیز گسلی است که نه رسوبات کواترنر را قطع کرده و نه هیچ فعالیت تاریخی داشته است.
آب هاي زیرزمینی
آبهایی که در زیر زمین وجود دارد و تمام خلل و فرج بین ذرات را پر کرده است را آب زیرزمینی می نامند.
منشا آبهاي زیرزمینی
منشاء آبهاي زیرزمینی به دو دسته اصلی تقسیم می شود:
1- آبهاي جوان: این آبها مثل آبهاي محبوس بین رسوبات (در هنگام رسوبگذاري، آبهاي ماگمایی) هستند که درصد ناچیزي از آبهاي زیرزمینی را تشکیل می دهند.
2- آبهاي جوي: آبهاي ناشی از بارندگی که در زمین نفوذ می کند و به آبهاي زیرزمینی می پیوندد را گویند.
منطقه بندي
از سطح زمین که به سمت پائین حرکت می کنیم از نظر هیدروژئولوژي دو لایه اصلی دیده می شود.
1- منطقه تهویه
2- منطقه اشباع
با فرو رفتن آب در زمین در نهایت به لایه نفوذناپذیري می رسد که نمی تواند به آن نفوذ کند. پس از آن شروع به پر کردن فضاهاي خالی می کند تا اینکه یک زون اشباع (Saturation Zone) را بوجود می آورد. به سطح بالایی این زون ،سطح ایستایی گویند. در این سطح آب تحت تاثیر نیروي موئینه به سمت بالا حرکت می کند و منطقه موئین را تشکیل می دهد. به فاصله بین سطح ایستابی تا سطح زمین را منطقه تهویه می گویند.
نمایی از مدل ساده آب زیرزمینی
اشکال مختلف آب در خاك
آب در خاك به 3 صورت اصلی وجود دارد:
1- آب جذبی که جذب سطح بلور و کانی هاي خاك می شود و خود به دو صورت دیده می شود
1- 1- آب نمی: تضاریس بسیار ریز سطح خاك توسط این آب آغشته می شود
1- 2- آب غشایی: این آب آب نمی و سطوح ذرات را می پوشاند و اگر چه ضخامت بسیار متفاوتی دارد ولی هیچ گاه از 0.1 میکرون تجاوز نمیکند. این آب که آب هیگروسکوپیک نامیده میشود در اثر نیروي ثقل جابجا نمی شود.
2- آب موئین: هرگاه رطوبت خاك از حد جزوه حاصلخیزی خاک و کودها بیشتر شد، آب در داخل لوله هایی که بین ذرات خاك تشکیل می شود(تحت اثر نیروي کاپیلاریته) بالا می آید – (): (: )
()
()، () () : ()
: ()
()
()، حجم آبی که در اثر نیروي ثقل از یک خاك اشباع شده خارج می شود به کل حجم خاك
Sy: آبدهی ویژه
Vy: حجم آبی که در اثر نیروي ثقل خارج می شودV: حجم کل توده خاك
این نسبت در خاك شنی 25% ، در ماسه 20% و در رس جزوه حاصلخیزی خاک و کودها کمتر از 3% است
نگهداشت ویژه
نگهداشت ویژه(Specific)، یا ظرفیت نگهداري مخصوص عبارتست از نسبت حجمی آب نگهداشته شده (آبی که تحت نیروي ثقل از آن خارج نمی شود)، به حجم کل نمونه ك هبه درصد بیان می شود.
Sr: نگهداشت ویژهVr: حجم آبی که در اثر نیروي ثقل از ذرات جدا نمی شود
V: حجم کل توده خاك
مجموع نگهداشت ویژه و آبدهی ویژه میزان تخلخل خاك را نشان می دهد
ضریب ذخیره
ضریب ذخیره(Specific Storage) عبارتست از نسبت حجم آبی که یک منشور قائم آبدار به سطح مقطع واحد به ازاي واحد ارتفاع پیزومتري پس می دهد یا ذخیره می کند، به حجم کل منشور. این پارامتر را با S نشان می دهند. در سفره هاي آبدار آزاد میزان این ضریب برابر با آبدهی ویژه است ولی در سفره هاي آبدار تحت فشار با میزان ضریب ذخیره متفاوت است. این میزان در سفره هاي آبدار آزاد بین 0.02 تا 0.3 تغییر می کند در حالی که در سفره هاي تحت فشار بین تغییر می کند.
ضریب ذخیره در آبخوان آزاد
ضریب ذخیره در آبخوان بسته
حرکت آب هاي زیرزمینی
حرکت آب هاي زیرزمینی توسط قانون دارسی بیان می شود. دارسی لوله اي پر شده از شن را مقابل جریان آب قرار داد و سرعت را بدست آورد.
شکل (قانون دارسی)
بر این اساس سرعت جریان آب زیرزمینی از رابطه زیر بدست می آید.
که در آن:
K: نفوذپذیري(بر حسب متر بر روز)
i: شیب هیدرولیکی سطح آب که خود :
:()
() : (): ()
فهرست مطالب