جزوه تایپ شده شیمی بهداشت محیط
دانشگاه پیام نور کاردانی کارشناسی ارشد خلاصه کتاب دانشگاه آزاد علمی کاربردی استخدامی رشته
آموزش به مادر در رابطه با مراقبت از • • • • • • () • • • • • • • • • • 
( ) (/ )
: نشیند و به منظور حمایت بدن دست ها را به سمت کمر تکیه می دهد کمر خود را به سمت بیرون خم کرده و دوباره به حالت طبیعی برمی گرداند این ورزش موجب تقویت عضلات پشت و شکم میشود و میتوان آن را در وضعیت چهار دست و پا( روی زانو و دست ها) نیز انجام داد
ورزش تیلور: برای انجام این ورزش خانم باردار با زانوهای خم شده در حالی که پاها روی هم قرار دارد روی زمین می نشیند این عمل موجب تقویت عضلات ران و لگن میشود
ورزشهای کگل( تقویت عضلات پرینه) :
برای انجام این ورزش ما در عضلات آنها خاجی که اطراف واژن و مجرای ادراری را احاطه کرده منقبض می کند هدف از انجام این ورزش پرینه(کگل) تقویت عضلات ناحیه پرینه و افزایش حالت انعطاف پذیری آن است
آرام سازی: برای انجام این جزوه شیمی بهداشت محیط مادر باردار عضلات بدن را به صورت گروهی منبسط (شل) می نماید این فعالیت از عضلات سر آغاز و به سمت انگشتان پا ادامه می یابد با این ورزشها در کل از عضلات بدن از جمله عضلات صورت و دستها را شل میکند
به علت شلی مفاصل ناشی از تغییرات هورمونی در دوران بارداری در صورتی که خانم باردار مفاصل خود را بیش از حد خم و راست نماید ممکن است موجب بروز صدماتی در وی شود محدوده طبیعی حرکتROMنباید از محدوده بیش از بارداری بیشتر شود
به علت جابجا شدن مرکز ثقل بدن که ناشی از بزرگ شدن رحم می باشد باید اقدامات محافظتی و ایمنی خاصی را برای مادر در نظر گرفت. مقدار مایعات و کالری دریافتی باید با نیازهای دوران بارداری و هنگام ورزش کردن سازگار شود. خانم هایی که مشکلات و یا شرایط خاصی از قبیل هایپرتانسیون و یا بارداری چندقلویی دارند باید قبل از شرکت در هر برنامه ورزشی با پزشک مشورت نمایند
یوگا در دوران بارداری:
یوگا ورزشی است که شامل موارد زیر می باشد: تمرکز ذهنی( مدیتیشن) کشش فیزیکی( حالت گیری) و کنترل و آگاهی از تنفس
بسیاری از زنان مبتلا به ( ) ( ) :
() فعالیت جنسی استفاده نمود. لازم است زن در رابطه با تغییرات فیزیکی بدن شامل ناراحتی های رایج دوران بارداری کاهش تحرک، افزایش تکرر ادرار، کرامپ پا، خستگی و تغییرات میل جنسی با همسر خود صحبت کنند. معمولاً به دنبال فعالیت جنسی فعالیت رحم نیز بیشتر میشود که علت آن تحریک پستانها، ارگاسم زن و پروستاگلاندین های موجود در مایع منی مرد می باشد
دوش واژینال:
اگرچه ترشحات طبیعی واژن در دوران بارداری افزایش مییابد اما خانم باردار نباید از دوش واژینال استفاده نماید مگر در مواقعی که انجام آن توسط مراقب بهداشتی توصیه شده باشد. ph واژن و فلور طبیعی آن که دو عامل محافظتی اصلی در برابر میکروارگانیسم های بیماری زا هستند با انجام دوش واژینال تغییر مییابد در صورتی که انجام دوش واژینال توسط مراقب بهداشتی توصیه شده باشد آموزشهای لازم نیز باید به خانم باردار داده شود از جمله اینکه برای کاهش فشار آب بهتر است که کیسه حاوی مایع شستشو بیشتر از ۱۵ سانتی متر(6 اینچ) بالاتر از سطح واژن قرار نگیرد

بهداشت محیط
پوشاک:
یکی از فاکتورهای مهم و موثر در رابطه با احساس مادر باردار نسبت به خود و ظاهرش در جزوه شیمی بهداشت محیط عموم، نحوه لباس پوشیدن وی است. لباس های وی بهتر است مناسب، آزاد، قابل شستشو و سبک باشند. لباس هایی که از شانه آزاد است برای شکم بزرگ مشکلی ایجاد نکرده و راحت تر است، بهتر است مادر باردار از پوشیدن لباس هایی نظیر جوراب های بلند تا زیر زانو و یا تا ران جوراب دارای کش تنگ یا شلوار های دارای کمربند خودداری نمایند، زیرا این لباسها میتواند خونرسانی به پاها را دچار اختلال کنند و در صورت انسداد خون در وریدهای پا ادم وریدهای واریسی به وجود می آیند
با پیشرفت بارداری مرکز ثقل بدن به سمت جلو تغییر پیدا :
؛ :
() :
و جنین اثرات تراتوژنیک (خطر صدمه احتمالی) داشته باشند. مادر باردار باید مطلع باشد که قبل از تزریق هر واکسنی باید مراقبین بهداشتی را از بارداری خود مطلع نماید
گاهی مزایای انجام واکسیناسیون در مادر باردار بیشتر از خطرات آن میباشد؛ مثلاً زمانی که احتمال مواجهه با بیماری بالا است یا عفونت برای مادر یا جنین خطرناک است، خانم های بارداری که در طی ۱۰ سال گذشته واکسن دوگانه دیفتری و کزازTdدریافت نکردهاند در هنگام بارداری باید از دوز یادآور آن استفاده نمایند. خانم هایی که قبلاً سابقه تزریق واکسن دوگانه را نداشتند میتواند از سه ماهه دوم بارداری دوره آن را شروع نمایند و ممکن است بعد از زایمان برای این خانم ها واکسن دیفتری، کزاز، سیاه سفرهTdap تجویز شود. واکسن آنفولانزا برای مادرانی تجویز میشود که در فصل شیوع آنفولانزا در تریمستر دوم و سوم بارداری می باشند. واکسنهای تب زرد و سیاه زخم بعد از سه ماهه اول بارداری برای مادرانی تجویز می شود که در شرایط پر خطر باشند. به دلیل اینکه عفونت حاصله از ویروس هپاتیت b میتواند منجر به بروز بیماری شدید در مادر و نوزاد شود برای خانم هایی که در معرض خطر این بیماری می باشند می توان در دوره بارداری واکسن آن را تجویز نمود این عوامل زیان آور محیط کار سن حاوی ذرات آنتی ژن سطحی و غیر عفونی ویروس هپاتیت b است و به همین دلیل خطری برای جنین در حال تکامل ندارد. در ایالات متحده آمریکا برای افرادی که به مخمرها حساسیت دارند نباید واکسن هپاتیت b را تجویز نمود
تجویز واکسن های پنوموکوکی، هپاتیت a، پولیو ( خوراکی OPV و تزریقی IPV) سرخک، سرخچه، اوریون MMR و آبله مرغان در دوران بارداری ممنوع است. باید به خانم هایی که واکسنهای MMR یا آبله مرغان را دریافت کردند آموزش داده شود که حداقل تا ۲۸ روز پس از تزریق واکسن باردار نشوند. خانم هایی که در معرض خطر آبله مرغان قرار دارند باید بلافاصله پس از زایمان بر علیه آن واکسینه شوند در رابطه با دریافت ایمنی غیرفعال از طریق ایمونوگلوبولین ها برای مادر باردار تاکنون هیچ گونه خطر شناخته شده تشخیص داده نشده است
اشتغال در دوران بارداری:
قانون منع تبعیض علیه بارداری که در سال ۱۹۷۸ به عنوان اصلاحیه قانون حقوق شهروندی ۱۹۶۴ به تصویب رسید کارفرمایان را ملزم به رعایت حقوق کارکنان در هنگام از کار افتادگی به علت مشکلات بارداری همانند سایر علل مینماید. طبق قانون ترخیص طبی خانواده نیز که یک قانون فدرال میباشد هنگام زایمان یا پذیرش یک نوزاد به فرزند خواندگی میتوان از مرخصی بدون حقوق به مدت ۱۲ هفته استفاده نمود. هنگام بارداری و زایمان گزینه های قابل انعطاف دیگری نیز برای کار وجود دارد که شامل دورکاری، کارهای نیمه وقت، ساعت های کاری قابل انعطاف و تغییر محول بودن وظایف کاری سبکتر به مادران میباشد
خانمهای بارداری که کار می کند در صورتی که هنگام کار مجبور به بلند کردن اجسام سنگین نباشند و همچنین امکان استفاده از دورههای کوتاه مدت استراحت را در محل کار خود داشته باشند میتوانند تا پایان بارداری به کار خود ادامه دهند. در صورتی که مادر باردار مجبور به انجام فعالیتهای بدنی سنگین، حفظ تعادل بدن و یا ایستادن طولانی مدت کار با ماشین های صنعتی و تماس با سایر عوامل محیطی خطرناک باشد باید تا حد ممکن آنها را اصلاح نمود. خانم های باردار دارای مشاغل کم تحرک باید از نشستن و ایستادن در یک موقعیت ثابت و به مدت طولانی پرهیز نمایند زیرا حرکت از کند شدن جریان خون جلوگیری کرده و مانع از ایجاد واریس و یا ترومبوفلبیت میشود
بعضی از مشاغل به دلیل اینکه مادر را در :
استفاده در موقعیتهای غیر منتظره همراه داشته باشد. ضروری است که در رابطه با رعایت بهداشت دست ها و مواد غذایی به منظور پیشگیری از اسهال به خانم باردار آموزش داده شود بهتر است هنگام سفر محلول های مخصوص آبرسان به صورت خوراکی و یا نوشیدنی هایی که حاوی مایعات، شکر و الکترولیت های مورد نیاز می باشند را همراه داشت. سازمان جهانی بهداشت who برای تهیه مایع خوراکی آبرسان دستورالعملی را توصیه می کند که عبارت است از مخلوط یک لیتر آب با با یک قاشق چای خوری نمک، ۴ قاشق چای خوری کرم تارتار، یک دوم قاشق چای خوری بیکربنات سدیم و ۴ قاشق چای خوری نمک. باید به خانم های باردار توصیه نمود که کفش های راحت و لباس های آستین بلند بپوشد و در مناطقی که پشه وجود دارد پشه بند استفاده کنند. معمولا استفاده از کرمهای دافع حشرات حاوی deet پس از سه ماهه اول بلامانع است. استفاده از کرم ضدآفتاب نیز بلا مانع است
تاثیر حاملگی بر متابولیسم داروها:
، تغییرات فیزیولوژیک طبیعی در دوران بارداری بر متابولیسم دارو های مصرفی در مادر تاثیر می گذارد. به علت افزایش حجم پلاسما برون ده قلبی و میزان تصفیه گلومرولی و بارداری احتمال کاهش سطح خونی دارو در حد زیر استاندارد برای درمان وجود دارد. کاهش زمان تخلیه معده در حاملگی بر جذب داروهای خوراکی از هر کرده و ممکن است در شروع اثر دارو تاخیری ایجاد شود. افزایش استروژن و پروژسترون نیز عملکرد کبدی را تغییر داده و احتمال تجمع دارو در بدن را افزایش میدهد.مصرف ایبوپروفن در سه ماهه سوم میتواند موجب بسته شدن زودرس مجرای شریانی و دیسترس جنین شود. بعد از زایمان نیز دارو میتواند وارد شیر و از آن طریق به بدن نوزاد منتقل شود به دلایل فوق ضروری است که به خانم ها آموزش دهیم ً
فهرست مطالب