جزوات رنگی و تایپ شده گیاهان دارویی
دانشگاه پیام نور علمی کاربردی دانشگاه سراسری دانشگاه آزاد کاردانی کارشناسی ارشد استخدامی
از طرفی دو نوع برگ ساده و مرکب :
( :
: : : : : : : : ( – : – : – : – : – -: – : :
: -: : : : : : 
: : : : : : : : : : : : : : : : : : : – : – : – : – : – : :
: : : : : : – : )( )( )( )(. ( : • • • ( )( : : : – )() ( است از یک یا چند برچه درست شده باشد که در حالت اول مادگی را ساده و در حالت دوم مرکب مینامند. در مادگی مرکب ممکن است برچهها از هم جدا )آلله و توت فرنگی( یا به هم پیوسته باشد )زنبق، پامچال، اطلسی(. در هر برچه و در نتیجه هر مادگی سه بخش تخمدان، خامه و کلله وجود دارد. تخمدان بخش حجیم برچه است و درون آن ساختارهایی به نام تخمک به وجود میآید.
تخمکها حامل گلمت مادهاند. خامه ستون باریکی است که از سلولهای پارانشیمی ساخته شده و از آن رگبرگی میگذرد. در بخشی از خامه بافت مغذی وجود دارد که لوله گرده از آن راه به تخمک میرسد. کلله بخش پهن انتهایی خامه است .سلولهای ترشحی کلله ماده چسبناکی را میسازد که برای رویش دانههای گرده محیط مناسبی را پدید میآورد.
دانلود جزوه گیاهان دارویی رایگان خلاصه کتاب pdf
انواع مادگی
• یک برچهای مثل آلوچه، آلو و هلو
• چندبرچه ای جدا از هم )آپوکارپ38( مثل الله و ماگنولیا و متصل به هم یا پیوسته برچه )سین کارپ ( با تخمدان تک خانهای مثل بنفشه و تخمدان چند خانهای مثل اسپند یا لله وضعیت تخمدان در گل
• تخمدان فوقانی یا زبرین40: کاسبرگها، گلبرگها و پرچمها در زیر تخمدان قرار میگیرند یعنی گل زیر تخمدان قرار میگیرد و تخمدان فوقانی است مثل آللهها
گاهی اوقات قطعات فوقانی گل به هم چسبیده و لولهای را تشکیل میدهند که اصطلح اا لوله گل یا گلبنه نامیده میشود. تخمدان در این حالت نیز روی قطعات گل قرار دارد و قطعات گل روی لبه لوله گل قرار گرفتهاند که این حالت کمرین نامیده میشود.
• تخمدان تحتانی : تخمدان پایینتر از قطعات گل قرار دارد در این حالت لوله گل هم ممکن است وجود داشته باشد.
تمکن )جفت بندی( و انواع آن
ترتیب استقرار تخمکها را درون تخمدان جفت بندی می گویند. انواع جفت بندی از این قرارند
دانلود رایگان خلاصه کتاب گیاهان دارویی pdf
قاعدهای و راسی
اگر تخمک به قاعده تخمدان چسبیده باشد تمکن قاعدهای است و بالعکس اگر تخمک بالی تخمدان باشد تمکن راسی است.
کناری
در این جفت بندی ،تخمکها در سطح داخلی تخمدان قرار میگیرند. در تخمدان لوبیا که که از یک برچه تشکیل شده ،تخمکها در محل اتصال دولبه ای قرار دارند و در بنفشه که از سه برچه تشکیل شده است کنار هر برچه به کنار برچه دیگر متصل میشود و به این ترتیب مادگی سه برچه تک خانه به وجود میآید و تخمک در کناره تخمدان در محل جفت قرار میگیرد.
محوری
در این جفت بندی کنار ه برچههای تشکیل دهنده مادگی در وسط تخمدان به هم پیوسته و محور میانی تخمدان را تشکیل میدهند. بنابراین به تعداد برچهها در داخل تخمدان حفره به وجود میآید و تخمکها به صورت ردیفهایی در طول محور میانی قرار میگیرند مانند گیاهان تیره سوسن مرکزی
این جفت بندی در مادگیهای چند برچه و تک خانه مانند پامچال وجود دارد تخمکها بر روی ستون آزاد در مرکز تخمدان که از رشد قاعده محل اتصال برچهها حاصل آمده، قرار میگیرند که به آن تمکن آزاد مرکزی هم می گویند.
گلها را از نظر دارا بودن اجزای گل به دو دسته گل کامل و گل ناقص جزوه گیاهان دارویی مینمایند.
گل کامل: هرگاه هر چهار جزء اصلی گل یعنی کاسه، جام، نافه و مادگی در گل مشاهده گردد مانند شب بو، آلله، نیلوفر آبی گل ناقص: هر گاه گل فاقد یکی از اجزای اصلی باشد آن را ناقص می گویند.
گلهای ناقص دارای دو نوع مختلف هستند:
• پارهای فاقد کاسه و جام گل هستند و آنها را گلهای برهنه می گویند.
• پارهای از گلها فاقد گلبرگ هستند در آن صورت آنها را بی گلبرگ می گویند.
گلهایی که دارای نافه و مادگی باشند خواه دارای )( • : • : : : : : : گل شیپوری و پیاز که گل آذین را احاطه میکند انواع گل آذین محدود
• گرزن یکسویه: در زیر گل انتهایی یک شاخه حامل یک گل وحود دارد یعنی فقط از یک طرف جوانه جانبی رشد کرده و گل را به وجود میآورد. در صورتی که گلدهی ادامه یابد گرزن یکسویه مرکب تشکیل میشود.
• گرزن دم عقربی: گرزن یکسویه مرکبی که به ترتیب شاخهها در جهات مختلف منشعب میشوند. در این حالت همیشه جوانههای جانبی یک سمت فعال میشوند برگکها به سمت مقعر و گلها در سمت محدب گل آذین قرار میگیرند.
• گرزن بادبزنی: گرزن یکسویه مرکبی که به ترتیب از چپ و راست منشعب میشود و در یک سطح قرار گرفتهاند.
• گرزن مارپیچی یا بال ملخی: جوانههای جانبی دو طرف فعال شده و یک بار از چپ و یکبار از راست گل میدهد.
• گرزن حلزونی: گرزن یکسویه مرکبی که انشعابات همه از یک جهت خارج میشوند و در یک جزوه گیاهان دارویی قرار گرفتهاند.
• گرزن دوسویه: از هر دو طرف جوانه انتهایی گل روییده است.
• گرزن چند سویه: از چند طرف گل انتهایی گل روییده است.
انواع گل آذین نامحدود
• گل منفرد49: در این حالت فقط یک گل در انتهای ساقه قرار میگیرد مثل لله
• خوشه : نوعی گل آذین که محور اصلی آن طویل شده و دمگلهای حامل گل به آن متصل میشوند مثل گز یا اقاقیا
• خوشه مرکب: خوشهای که مجدد اا منشعب میشوند که به سه صورت دیده میشود: خوشه در خوشه، خوشه سنبل، خوشه گرزن
یا پانیکول
• سنبله: شبیه خوشه اما گلها بدون دمگل هستند.
• میله چمچمه یا اسپادیکس : سنبلهای با محور ضخیم گوشتی مثل گل شیپوری. در اینوع گل آذین محور گل آذین تا بال کشیده شده و گوشتی است .معمول ا گلها تک جنسیاند و گلهای تک جنس ماده پایینتر و گلهای نر بالتر قرار میگیرند. گلها در بخش قاعدهای محور قرار میگیرند و یک • : • : • : • :
فهرست مطالب