نمونه سوالات تاریخ امامت + پاسخ تشریحی
امامت در قرآن
در مهندسي فكري قرآن ، امامت چه جايگاهي دارد ؟
امامت از اموري است كه قرآن مجيد بر آن اهتمام ويژه : :
) ) » () ؟ ؟
() () ؟ ؟
() ( ) ( ) () () () () 
:
: :
: () : () ؟
:
( ) () :
) ؛
) ؛
) : () : () ؟
+
: () استشهاد نكرده اند ؟
پاسخ :
حضرت علي (ع) در موارد متعددي به اين آيه در رابطه با امامت خويش استناد كرده اند ، از جمله :
يك . خطاب به ابوبكر فرمودند : تو را به خدا قسم آيا در قضيه زكات انگشتر، ولايت از طرف خدا براي تـو مقرر شده يا براي من ؟ گفت : بلكه براي تو .
دو . در روز برگزاري شورايي كه عمر بن الخطاب در رابطه با تعيين خليفـه پـس از خـود تعيـين كـرده و زمام كار را به دست دامادش عبدالرحمن بن عوف سپرده بود ، اميرمومنان در برابر ديگران به همـين آيـه اشاره نموده و فرمود : آيا غير از من در ميان شما كسي هست كه در حال ركوع زكات داده و در بـاره اشاين آيه ولايت نازل شده باشد ؟ همه پاسخ دادند : هرگز
آيه اولي الامر
كشف دلالت آيه بر ولايت امير مومنان در گرو درك اين نكته است كه منظور از اولي الامر در آيه شـريفه چه كسي يا چه كساني مي باشند ؟ براي دريافت اين مساله بايد ديد كه :
يك . آيا آيه فوق معيار و ضابطه اي براي اولي الامر به دست مي دهد يا نه ؟
دو . اگر آيه دربردارنده ملاك و معيار مشخصي است آن معيار بر چه كسي يا كساني قابل انطباق است ؟
يك . معيار اولي الامر
چگونه مي توان نمونه سوالات تاریخ امامت اولي الامر را از اين آيه كشف كرد ؟
در اين باره بايد توجه داشت امر به اطاعت از اولي الامر در آيه شـريفه همچـون اطاعـ ت از خـدا و پيـامبر مطلق ذكر شده وهيچ قيد و شرطي ندارد .
از طرف ديگر اطلاق اطاعت از اولي الامر تنها در صورتي ممكن است كه اولي الامر معصوم از هـر گنـاه و انحراف باشد .
بنابراين آيه شريفه تنها با عصمت اولي الامر سازگار است و غير آن را برنمي تابد . اين مساله مـورد قبـول برخي از مفسران برجسته اهل سنت ، چون فخر رازي نيز قرار گرفته است و برخي آن را از مسـ ائل مـورد اتفاق شيعه و سني دانسته اند .
دو . مصداق شناسي اولي الامر
از نظر شيعه مصداق اولي الامر بعد از پيامبر (ص) حضرت علي (ع) و پس از آن حضرت ديگر امامان اهـل بيت مي باشند . دليل اين مدعا آن است كه :
اولا : آيه اطاعت ، دلالت بر عصمت اولي الامر دارد .
ثانيا : بعد از پيامبر تنها مصداق ثابت شده معصومان اهل بيت (عليهم السلام ) هسـتند كـه هـم آيـاتي از قرآن مانند آيه تطهير بر عصمت ايشان دلالت دارد و هم روايـات متعـددي در عصـمت آن هـا وارد شـدهاست .
ثالثا : كسي غير از اهل بيت نه ادعاي عصمت دارد و نه دليلي بـر عصـمتش موجـود اس ـت ، بنـابرين بـا انحصار عصمت در اهل بيت ، آنان مصداق بديل ناپذير اولي الامرند . لاجرم آيه اطاعت بـر ولايـت و لـزوم پيروي كامل و همه جانبه از امامان معصوم دلالت مي كند .
رابعا : روايات وارد شده در تفسير اين آيه بر انطباق آن بر حضرت علي (ع) دلالت صريح و روشن دارند.
سوال : ديدگاه اهل سنت در رابطه با آيه اولي الامر چيست و چه نقدي بر آن وارد است ؟
اهل سنت در تفسير آيه ياد شده گرفتار اختلاف آراء گسترده اي شده اند . برخي از آنان اصل دلالت آيـه بر ولايت معصوم را پذيرفته اند اما در مصداق شناسي مساله ، آراء پراكنده و جمع ناپذيري دارنـد كـه بـه شرح ذيل مي باشد :
يك . خلفاي راشدين
دو . صحابه پيامبر
سه . فرماندهان لشكر
چهار . علماي اسلام و دانشمندان
پنج . حكام و سلاطين
شش . مجمع اهل حل و عقد يعني حكام ، فرماندهان لشكر و افراد مورد وثوق امت اسلامي
هفت . اجماع علماي امت اسلامي در مورد يك مساله
ارزيابي اين آراء
يك . ديدگاه نخست به هيچ روي راست نمي آيد زيرا نه تنها دليلي بـر عصـمت خلفـاي راشـدين جـز در مورد علي (ع) وجود ندارد ، خـود آنـان نيـز :
آن حضرت_ اين مطلب را قطعي مي سازد كه آن حضرت بر مشخصات خليفـه بعد از خود كرارا تصريح كرده و به اصطلاح در مساله رهبري روش تنصيصـي را برگزيـده اسـت نـه روش انتخاب مردم را . اين مطلب با امور ياد شده زير ثابت مي شود :
الف ) حديث يوم الدار
خـود را انجـام نـداده اي و خداوند تو را از شر مردم حفظ مي كند «
آنگاه منبري براي پيامبر ترتيب دادند و او بر فراز آن قرار گرفت و به مردم گفت : در آينده نزديك دعوت حق را لبيك خواهم گفت ، شما در باره من چه مي گوييد ؟ در پاسخ گفتند : گواهي مي دهيم تو آيـين خدا را به ما ابلاغ كردي و خير خواهي نمودي و تلاش بسيار كردي ، خدا به تو جزاي خي ـر دهـ د . آنگـاه فرمود : آيا بر وحدانيت خدا ، رسالت من و واقعيت روز رستاخيز گواهي مي دهيد ؟ همگي پاسـخ مثبـت دادند .
سپس فرمود : من قبل از شما بر حوض ( كوثر ) وارد مي شـو م ، بنگريـد بـا دو جانشـين گرانبهـاي مـن چگونه رفتار مي كنيد ؟ شخصي پرسيد : مقصود از دو جانشين گرانبها چيست ؟ پيامبر پاسـخ دا د : يكـي كتاب نمونه سوالات تاریخ امامت و ديگري عترت من است و خداي لطيف و خبير به من خبر داده است كـه ايـن دو از يكـديگر جدا نمي شوند تا آن كه در روز قيامت در كنار حوض به من برسند . بر آن دو پيشي نگيريـد كـه هـلاك مي شويد و از آنان فاصله نگيريد كه هلاك مي شويد . آنگاه دست علي (ع) را گرفت و بالا برد تا آنجا كـه همه حاضران آن دو را مي ديدند . سپس چنين فرمود
اكنون بايد ديد مقصود از مولي بودن پيامبر (ص) و مولي بودن علي (ع) چيست ؟ قراين بسـياري گـواهي مي دهند كه مقصود از اين تعبير ، زعامت و رهبري است كه به برخي از آنها اشاره مي شود :
() ؟
()
فهرست مطالب