سوالات روش شناسی تحقیق پیشرفته
در وزن پذیری دوگانه محقق عنصر مورد نظر(رادیو) را با دو عنصر اطلاعاتی دیگر پیوند می دهد. مثلا ؟ ؟
:+ (: ؟ ؛ )
: را خرید کند. انتظارات :
-: —
:
–: ؟ -: ؟ ؟ : ؟ ؟ ؟ ؟ )) () () : ؟ : : ((+ »« : –:
—–های مرتبط با موضوع(فضای گفتمان) با ارزیابی و جمع بندی محتوایات گفتمان، سرو سامان می دهیم. از طریق مصاحبه ها، یادداشتها، روزنامه ها و…
عبارتهایی را جمع آوری می کنیم و آنها را تبدیل به جملات کوتاه و مستقل می نمائیم. کارتهای دسته کیو را در یک طیف قرار می دهیم.
-3 انتخاب مشارکت کنندگان. افراد متخصص که نوعی با موضوع مورد مطالعه مرتبط هستند را انتخاب می کنیم. -4 تحلیل دادههای گردآوری شده با روش تحلیل عاملی
یک مقیاس را تهیه می کنیم(مثل مقیاس لیکرت). مجموعه ای از گویه ها را گردآوری می کنیم و تعدادی را برای مقیاس انتخاب می کنیم. تعدادی از افراد به عنوان نمونه انتخاب می شوند. نمونه هایی از آن آیتم ها ها را به پاسخگویان می دهیم که روی طیف جای آنها رامشخص کنند. کارتها در واقع گزاره ها هستند که مجوع آنها دسته کیوی را تشکیل می دهند.
جمعیت نمونه 10 باشد خوب است.
بردتحلیلی آنها چقدر باشد؟ چگونه انتخاب شوند که برد تعمیمی مناسبی به ما بدهد.؟
ایا اصلا افراد برای ما مهم نیستند؟ از این 10 نفر این کارت را چند نفر انتخاب کرده و کجا گذاشته اند. انحراف معیار آنها باید محاسبه شود.
جلسه پنجم:92/8/11 ادامه روش کیو
در روش کیو چند کار ابتکاری داریم:
-1 هرم داریم. کسانی را قاعدتا در هر نظر سنجی داریم که در بی نظری تئوریک قرار می گیرند. اینها تعدادشان هم زیاد است. اینها بر دو قسم هستند:
أ.ه- افرادی که دچار نا آگاهی و جهل هستند.
ب. هافرادی که نسبی گرا هستند. اینها دچار کرختی (inastia) می شوند. مثبت و منفی برای بر اینها احاطه دارد. جملات مثبت و منفی اندیشه، کالا و .. برای آنها تعادل دارد
گروه دوم افراد حوزه اعتدال نسبی هستند. این افراد گزینه های کمی خوب، خوب خیلی خوب را یا گزینه های کمی بد، بد، خیلی بد را انتخاب می کنند.
گروه سوم هم افرادی هستند که مقوله ای (catagorism) فکر می کنند یا گزینه عالی یا گزینه اصلا را انتخاب می نمایند. این حوزه exthemism است. مثلا در مورد فرد مورد بررسی می گویند که اصلا نقطه منفی در فرد وجود ندارد و عالی است یا انکه بدتر از این فرد درعالم وجود ندارد.
-2 تشکیل کارت: در هر کارت جمله ای می نویسیم. مثلا این فرد خوب است. این کارت را به تعداد افراد نمونه تکثیر می کنیم. تمام کارتها را به جمعیت نمونه می دهیم. برای هر حوزه ای 10 کارت تهیه می کنیم.
در این روش ده ها مدل می توانیم داشته باشیم مدل علی، هعلی خاص، علی اخص و…
افراد نمونه جای کارت ها را در هرم مشخص می کنند. حوزه مثبت یا منفی. بنابراین با این کار اولین گام انجام شد. لذا مشخص می شود که چه تعداد افراد در کدام حوزه(بی نظری تئوریک، اعتدال نسبی، مقوله ای) قرار گرفته اند.
یک تحلیل تازهای باید انجام شود. مثلا کارتA اگر تعداد اعضاء این حوزه زیاد است یعنی حوزه معنی دار است. بنابراین کارتA را محور قرار می دهیم و روی آن تحلیل می گذاریم.
کارت A حوزه مهمی است. یعنی افرادی که در حوزه بی نظری قرار گرفته اند. این افراد چه کسانی هستند، از کجا می ایند، اطلس جغرافیایی آنها چگونه است؟ اطلس فرهنگی آنها چگونه است؟ اطلس اجتماعی، نمونه سوالات روش شناسی تحقیق پیشرفته اقتصادی آنها چگونه است؟
کارتها محور قرار می گیرند. ما داریم روی کارتها کار می کنیم. هر کارت را تحلیل می کنیم و می خواهیم ببینیم که چه کسانی درون آن قرار گرفته اند(مدل وضعی است)
در حوزه اعتدال نسبی(m1، m2، (m3 و حوزه افراط (exthemism) توزیع افراد دو حالت داشته باشد. فراوانی مشاهده شده FO و فراوانی مورد انتظار.Fe
اگر fo=fe بود چه تصمیمی می گیریم. در این صورت متغیر مستقل هیچ ارتباطی با متغیر وابسته ندارد. معناداری رابطه ما از انیجا شروع می شود که این دو نوع توزیع با هم تفاوت داشته باشند. هر چقدر تفاوت fo و fe بیشتر باشد، رابطه شدیدتر است.اگر کارتها در دو سمت رادیکال کاملا مثبت و کاملا منفی پرشد، این بیانگر این است که جمعیت ما توزیع طبیعی نداشته است. اگر در یک منطقه دیدم که منطقه خاصی است مثلا هر دو قوم مغایر با هم زندگی می کنند، درآنجا یک چنین مدلی ایجاد می شود مثل صربها و مسلمانان. در این حوزه تعادل(صفر) و اعتدال(m1، m2، (m3 صفر خواهد بوداگر مثلا ارزیابی یک معلم باشد، اگر معلم صرب باشد، صربها می گویند این بهترین معلم عالم است. مسلمانان می گویند این بدترین معلم عالم است. در این جا واقعیت مطرح نیست، تعلق است که مطرح است.
برای ما کیو یکی از روش های خوب است. می توانیم به عنوان پایلوت (اکتشافی)از آن استفاده کنیم. فرضیه سازی را برای ما تسهیل می کند و در پایان تحقیق هم برای کنترل (تأییدی) از این روش می توان استفاده نمود.
در این روش موضوع مشخص است و اندیشه افراد برای ما مهم است. تعداد کارتها در این روش بین 30 تا 100 کارت می تواند باشد. 30 تا 60 کارت هم ذکر شده است. در این روش از تمثیل می توان استفاده کرد. یکبار می خواهیم بار معنایی را بیرون آوریم. در تمثیل دقت حوزه بالا رفته است. باز می توان این حوزه را آنالیز تازه بکنیم. مثلا در حوزه m2 که افراد داخل آن هستند، آیا این حوزه ساختاری است یا عرضی؟ در سنجش افکار این حوزه های ظریف را می توانیم بررسی کنیم . به آنها برسیم. در حوزه ساختاری، ساختار ذهن را بررسی می کنیم. یک زمان ممکن است حوزه ما عرض باشد. مثلا پاسخگو بگوید از افاغنه بدم می آید. دیگری می گوید که از افاغنه بدم نمی اید. اما به علت کشتن یک فرد در کوچه آنها، می گوید افاغنه را اصلا توی شهر راه ندهید.
اگر شدت خیلی زیاد بود یا عرضی است یا ساختاری. ما با ساختار سروکار داریم نه با عرض. در عرض آنیت بیشتر مطرح است. ممکن است یک حوزه ای داشته باشیم که خیلی بزرگ شده است. معمولا حوزه خنثی بسیار بزرگ می شود. می خواهیم ضریب فاصله را مشخص کنیم. د راین صورت می رود به منطق فازی. ابتدا ایدهآل تایپ را می سازیم و با آن دقت ضریب فاصله را بدست می آوریم.
در اینجا گروهی عظیم در این حوزه قرار گرفته اند. می خواهیم ضریب فاصله را تعیین کنیم. در منطق فازی می آئیم که صفر و 100 مطلق نداریم. همه چیز بین صفر و صد در حرکت است. همه چیز نه سفید سفید است نه سیاه سیاه. فرض کنیم ایده آل تایپ ساخته ایم، فاصله از این ایده آل تایپ را بررسی می کنیم.
مثلا این فرد همه شرایط دزدی را دارد. هم بی پول است، هم بیکار است، هم بین انتظارات و امکاناتش فاصله بسیار است. هم جوان است. همچنین ایده آل تایپ منفی هم درست می کنیم. مثلا این فرد مذهبی است، جوان نیست، شاغل است، متأهل می باشد، انتظاراتش با واقعیت تفاوت ندارد. می آئیم فاصله آدم ها را از ایده آل تایپها مشخص می کنیم. اینجا مدل ساده وصفی است.
از روش کیو می توانیم حدود 20 مدل ارائه دهیم. در حوزه وصفی می توانیم کارتها را افزایش دهیم. در حوزه های علی و تبعی می توانیم کارتها را افزایش دهیم. می توانیم مدل گزاره ای داشته باشیم.
12 مدل کلی می توان ارائه کرد که با زیر مدل ها حدود 20 مدل می توان ارائه داد. حوزه grost یعنی حوزه خام. در این روش 4 نکته وجود دارد:
جمعیت را چگونه انتخاب کنیم؟ همه تحقیقات کیفی با این مشکل مواجه هستند. چگونه جمعیت را انتخاب کنیم که تعمیم پذیری هم داشته باشد. هم اعتبار و هم روایی داشته باشد. برای انتخاب 10 نفر چگونه عمل کنیم؟ چگونه این 10 نفر را به کل جامعه تعمیم دهیم. چه کنیم تا برد تعمیم افزایش یابد؟
آدمهایی که صلاحیت دارند انتخاب می شوند. صلاحیت با بردار مثبت و منفی می سنجیم. یک نفر که متخصص آکادمیک است و یک نفر که هروئینی است هر دو راجع به هروئین می توانند حرف بزنند. نیازمند تقسیم ساحتها هستیم. مثلا در اعتیاد دامنه موضوع را می بندیم. اعتیاد به هروئین موضوع ماست. ساحتهای این موضوع کدامند؟ -1 بازار فروش هروئین -2 قیمت هروئین، -3ابتلاء به هروئین حال موضوع را محدود می کنیم به عوامل مؤثر بر ابتلاء به ؟
اجتماعی به چه چیزی می گوئیم. باید عوامل اجتماعی را هم محدود کنیم. مثلا یک مدل تحصیلی از آن در می آید. کارتها را
بر اساس مدل پخش می کنیم. کارتها را چه کسی و چگونه باید قرار دهد. Feممکن است از fo تفاوت داشته باشد یا نداشته باشد. ممکن است تحصیل کرده ها یک حوزه خاصی را انتخاب کرده باشند.
نمونه سوالات
از اثبات گرایان کمیت گرایی را آموختیم که به قول سوروکین جواب ما را در دانش نداد. فرمالیسم و آمارهای کاذب و سطحی مشکل جامعه شناسی و علوم اجتماعی را حل نکرد. مسئله اعتیاد در کرمان. اگر محقق می خواست اثبات گرایانه عمل کند، واقعیت کاذب نشان داده می شد. در کمیت گرایی محض ما به جایی نرسیدیم. در ایران ما این موضوع بیشتر است. طبیعت در جهان ما خاکستری تر از جامعه های دیگر است. آمارهای کاذب تولید می شود. حدود 20 آسیب در داده های پژوهش می تواند وجود داشته باشد. داده هایی که ما بر اساس آن مدل می سازیم و انواع تحلیل های آماری ارائه می دهیم. ممکن است با عقل و منطق هم تطابق نداشته باشد.
آسیبهایی که داده های ما را تهدید می کند و داده های کاذب تولید میکند. مکاتبی مثل هرمنوتیک، دیدگاه تفسیری و تأویلی در این رویکرد هستند. پوزیتویسم متعلق به دوران کودکی دانش است. هرمنوتیک و دیدگاه های کیفیت گرایی محض هم دوران التهاب دانش را می رساند. در دوران التهاب دانش نتیجه نمی گیرد و مسیر طبیعی خود را از دست میدهد.
ما بخواهیم به Impathy برسیم(خودمان را به جای کارگزار قرار دهیم تا ذهن او را بفهمیم) در نیمه راه می مانیم. محقق اندیشه و ذهنیت خود را به ذهن کنشگر و کارگزار تحمیل می کند و به نظرش می رسد که این ذهن کارگزار است که هرگز این درست نخواهد بود. این هرگز :
: : : :
+
؟
»« مثل مرد باید مشارکت سیاسی و اجتماعی و اقتصادی داشته باشد. هر لحظه با موقعیت انطباق پیدا می کند. شخص تلوتلو می خورد. این دترمینان است. این یک متغیر اساسی است. تا چه حد اینها تلوتلو می خورند. چطوری می شود این نوسان را برطرف کرد. لازم است جامعه آماری کوچکتری داشته باشیم و روی آن کار کنیم.
تحقیق از کمیت آغاز شد، با مصاحبه ها ادامه پیدا کرد و سپس یک نمونه کوچک برای بررسی بیشتر مورد بررسی قرار گرفت.متغیرهای اساسی که خیلی معنا دار و سرنوشت ساز بودند در این جامعه کوچک باز شدند و بیشتر مورد بررسی قرار گرفتند. ممکن است عکس این هم اتفاق بیفتد، روش کیفی را داشته باشیم و از روش های کیفی به کمیت برسیم. این هم خیلی خوب است.
در اینجا روش تحقیق را »کیفی کمی« می گذاریم. دلفای، کیو، گراند تئوری، منطق فازی و.. روشهای کیفی هستند. منهای مراتب مسئله ملاکها که مطرح می شود، مسئله عینیت مطرح است و قدم به قدم به کمیت راه پیدا می کند. دلفای روش کیفی محض است. دیدگاه کارشناسان را داریم. ما میخواستیم که دچار کشف شهود نشویم. خطر روش های کیفی کشف شهود است. »من حس می کنم« خطرروش های کیفی است. از اینجا باید آرام آرام به سمت کمیت برویم.
در دلفای می خواهیم به محور یا اجماع برسیم. در مطالعه کارشناسان نظر کارشناسان دریافت می شود. اما اگر هر یک، یک چیزی گفتند، تکلیف چیست؟ اینکه در دلفای 4 مرحله پیش می رویم برای این است که به اجماع برسیم. یعنی روی یک نکته ای تأکید کرده باشند. در دلفای آدم ها را خود آئینه ای میکردیم. خودشان را در آئینه دیگران می بینند.
درمنطق فازی ما محور صد در صد نخواهیم داشت. همینطور که محور صفر هم نخواهیم داشت. لذا بین صفر و 100 قرارخواهیم گرفت. اهمیت کار به این است که به 100 نزدیک باشد. بیشترین درصد مثلا 90 درصد بگویند که مهمترین مسئله این است. در
اینجا که وارد کمیت می شویم و واریانس را میسنجیم از Anova و manova استفاده می کنیم. این آدمهایی که پاسخ داده اند این محور چیست؟
آیا همه در این محور اجماع دارند. هم اجماع عادی، هم اجماع دانلود جزوه روش های تحقیق پیشرفته یافته هم اجماع صوری هم اجماع تمثیلی مثلا 90 درصد فساد اداری را به عنوان مسئله اعلام کردهاند، اگر ما بگوئیم که همه اجماع دارند روی این، آیا اجماع وزن یافته هم همین جاست؟ اگر این را وزن بدهیم یعنی بیائیم بگوئیم که این بزرگترین مشکل کشور است. آیا این در تمامی نقاط کشور یکی است؟ یا در برخی جاها بیشتر و در برخی جاها کمتر است؟ آیا دراین هم اتفاق نظر است؟ ممکن است بگویند این مسئله فقط مشکل شهرهای بزرگ است.
در مثال نظرخواهی درباره افاغنه نفر اول میگوید آنها را بکشید و نفر دوم می گوید آنها بدرد کار نمیخورند. ذهنیت ساختاری و ذهنیت عرضی مطرح است. روش ما کیفی است و آرام آرام به فضای کمی وارد می شویم.
در روش های ترکیبی باید بگوییم روش »کمی کیفی« یا روش »کیفی کمی.« نمونه سوالات روش شناسی تحقیق پیشرفته روی هر کدام است مقدم می شود. روش کیفی دوران التهاب دانش است. پدیده ها خارج از ذهن نیستند. هرمنوتیک هرکسی تفسیری از پدیده ها دارد.
یک زمانی دانش، دانش پوزیتویستی بود، کشف واقعیت بیرونی خارج از ذهن محقق بود. این دوره، دوره کودکی دانش بود. اندازه گیری پدیده های قابل مشاهده بیرونی بود. روش کمی مطرح بود.
روش ترکیبیmix method
اولویت
در روش ترکیبی بخش کمی مهمتر است یا کیفی؟
در روش به هم تنیده روش کمی و کیفی یک وزن دارند. کمی مساوی کیفی است. در روش های تشریحی روش کمی بیش از < > ؟. :
➢ ➢ ➢ : : ()، ؟ ؟ پدیده یواش یواش باز می شود و از یک موضوع خام می گذرد و به عوامل کیفی پی می بریم.
ماهیت
نومینالیسم: ما یک واقعیت داریم می خواهیم آن را شناسایی کنیم. نمی خواهیم ماهیت مثلا آب را شناسایی کنیم. اگر آن را حرارت دهیم، جوش می اید یا اگر آب را برودت دهیم، منجمد می شود. اینکه آب چیست مورد بحث ما نیست.
ماهیت مورد بحث جامعه شناس نیست. حوزه فلسفه است. و نومینالیسم میخواهد از واقعیات اطاعت کند تا بر آنها حاکمیت پیدا کند.
عوامل مؤثر بر انتخاب روش کمی یا کیفی
(خود موضو هلایه موضوع و انتظار ما از موضوع) کمیت و کیفیت در یک فضای دیالکتیک است. ممکن است در این فضا کمیت یا کیفیت زیاد تر شود. یک بعد این مسئله موضوع
است. یک موضوع مثل شادی، کیفی است. اما موضوعی مثل ترافیک کمی است.
در عین حال لایه های تحقیق (لایه اول، لایه دوم و سوم) دیگر از طریق کمیت نمی شود. باید به کیفیت بپردازیم. ماهیت موضوع چنان است که خیلی اجازه نمی دهد که کمی کار کنیم. خود موضوع از یک طرف، لایه موضوع از سوی دیگر، انتظار ما از موضوع از جهت دیگر بر انتخاب روش تأثیر دارد.
از یک طرف هم می توانیم روش های کیفی را در حاشیه بکار ببریم. یعنی از روش های کیفی برای اکتشاف(مطالعه پیشین) و شکار فرضیه ها یا تأیید(مطالعه پسین) استفاده کنیم.
مثلا روی سرقت زنان کار می کنیم. بیائیم بگوئیم سرقت زنان بعد اقتصادی دارد. همچنین بگوئیم سرقت زنان تابع ویژگیهای سرمایه ای خانواده است و همچنین بگوئیم خانواده اولیه در سرقت زنان تأثیر دارد. اینها فرضیه های سستی است.
یکبار هم این گونه است که فرضیه ها از روی حساب انتخاب می کنید. یا اینکه در پایان از روش کیفی برای تأیید استفاده می کنیم. آیا نتیجه پژوهش کمی من ؟
؟ —
فهرست مطالب