جزوه رنگی و تایپ شده ارگونومی
پیام نور داشت حرفه ای دانشگاه پیام نور دکتر چوبینه علمی کاربردی دانشگاه آزاد کاردانی استاد نائینی کارشناسی ارشد آزمون استخدامی خلاصه
— — (-) – — % % % : % %— — — ً ً
:
• • •
— — — — – : : : : این فاکتورها، اندازه ذرات رسوب و شیب هستند. ضمنا آب و هوا نیز یک عامل تعیین کننده مقدار دبی و تغییرات فصلی است. تغییرات آب و هوایی و حرکات تکتونیکی، نظیر بالا آمدگی ناحیه منشا م یتواند باعث تبدیل یک نوع رودخانه به نوع دیگر شود. چهار رده سیستم رودخانه اي می توان تشخیص داد.
مخروط افکنه ، رودخانه بریده بریده ، رودخانه مئاندري و رودخانه آناستوموسینگ.
رخساره هاي مخروط افکنه
مخروط هاي افکنه بویژه در مناطق نیمه خشک ، که بارانهاي سنگین ، کم یا بطور متناوب وجود دارد، فراوان است، هرچند در مناطق مرطوب نیز وجود دارند .مخروطهاي افکنه پیش دامنه هاي رسوبی هستند که در مجاورت نواحی بالا آمده ، بویژه آنهایی که توسط گسلهامحدود م یشوند، وجود دارند. در مقایسه با سایر رسوبات رودخانهاي رسوبات مخروط هاي افکنه معمولا درشت تر و بیشتر از گراول و ماسه تشکیل شده اند. رسوبات ترکیبها از نظر ترکیبی ایمچورند و معمولا داراي دامنه وسیعی از انواع دانه و پبل هستند، که منعکس کننده زمینشناسی ناحیه منشا است.
مخروط هاي افکنه به صورت تودههاي آواري گو هاي شکلی هستند که معمولا با حوزه هاي گسلی محدود ، نظیر گرابن ها، نیمه گرابن ها و حوزه هاي مجزا همراه هستند. بطور عمودي توالی ممکن است درشت شدن دانه ها و ضخیم شدن طبقات به طرف بالا که نشاندهنده فعالیت پیشروي مخروط ها بر اثر بالا آمدگی نواحی پشت چین خوردگی است ،یا ریز شدن دانه ها و نازك شدن طبقات به طرف بالا که به علت عقب نشینی مخروط است را نشان دهند. طرح جریانهاي قدیم در مخروط هاي افکنه معمولاً به صورت شعاعی است.
رخساره هاي رودخانه بریده بریده
آموزش ارگونومی
این رسوبات داراي تخلخل و نفوذپذیري اولیه بالایی م یباشند. گ لهاي بخش انتهایی دلتا و گل هاي دشت دلتایی و زغال ها م یتوانند سدهاي نفوذناپذیري را تشکیل دهند. بطور کلی ماسه سنگهاي دلتایی از سنگهاي قسمت زیر پوسته سرچشمه گرفته اند. بنابر این بسیاري از آنها کوارتزي و لیت آرنیتی هستند. انواع زیادي دلتا شناخته شده است و از نظر شکل هندسی توده هاي ماسه اي با یکدیگر اختلاف زیادي دارند. دلتاهاي عصر حاضر را م یتوان با استناد به قدرت رودخانه و امواج جزر و مد به سه رده تقسیم نمود.
دلتاهاي تحت نفوذ رودخانه
دلتاهاي عصر حاضر و قدیم می س یس یپی مثال بارزي از یک دلتاي تحت نفوذ رودخانه است. دو نوع اصلی از این دلتاها عبارتند از :دلتاهاي کشیده
دلتاهاي کشیده تعداد کمی رودخانه شاخه شاخه دارند یک کانال اصلی رسوب را به بخش جلویی دلتا ، که سپس به چندین کانالکوچکتر تقسیم م یشود، حمل م یکند. رسوبات خلیج به خوبی در مجاورت کانال اصلی گسترش دارند و غالبا شکستگی به داخل خلیجایجاد م یشود تا دلتاهاي کوچک پر کننده خلیج را تشکیل دهد که از یک واحد نازك دانه ها به طرف بالا درشت شونده درست شده است.
بیشتر رسوبات در سدهاي دهانه اي و سدهاي دورتر رسوب م یکنند و در نتیجه پیشروي به طرف دریا یک توده ماسه اي کشیده تشکیل م یشود. اینها چندین کیلومتر یا بیشتر طول داشته و نسبتا ضخیم م یباشند. کانال با رسوبات پر کننده درشت و به طرف بالا ریز شونده این رسوبات را قطع م یکند. دلتاهاي کشیده تمایل دارند در جایی که دبی رودخانه در طی سال ثابت بوده و یا رسوب معلق زیاد است تشکیل شوند. همچنین تمایل دارند در جایی که دلتا به داخل آبهاي نسبتا عمیق در حال پیشروي است تشکیل شوند.
دلتاهاي پهن
دلتاهاي پهن داراي تعدادي رودخانه شاخه شاخه است که برخی از آنها در گذشته غیر فعال بوده اند. خلی جهاي بین رودخانه شاخه شاخه در این دلتاها وجود نداشته یا کوچک است و باتلاقها و مرداب هاي زیاد و نیز تعدادي دریاچه در بین کانالها وجود دارد. ماسه در دهانه رودخانه هاي شاخه شاخه کوچک ، ولیکن متعدد در اطراف بخش جلویی دلتا رسوب م یکند، تا یک ورقه ماسه اي نازك ، ممتد را تشکیل دهند که به طرف دورتر از ساحل به سدهاي دورتر سیلتی و بخش گلی انتهایی دلتا تبدیل می شود. پیشروي دلتایی پهن نسبتا آهسته است. پس از یک دوره رشد دلتاي پهن رودخانه اصلی این پهنه دلتایی را ترك کرده و یک دلتاي جدیدي در نزدیکی آن تشکیلم یگردد. در دلتاهاي تحت نفوذ رودخانه ، جهت جریان قدیم عمدتا به طرف دورتر از ساحل و به بهترین نحو با اندازه گیري طبقه بندي مورب مسطح و تراف در ماسه هاي کانالی و سدهاي دهانه اي دلتا بدست میآید.
دلتاهاي تحت نفوذ امواج
عمل امواج قوي در بخش جلویی دلتا ماسه هاي سد دهجزوه ارگونومی نه اي را دوباره به حرکت در آورده تا سدهاي ساحلی و رشته هاي ساحلی را بوجود آورند. یک توده ماسه اي به موازات بخش جلویی دلتا تشکیل م یگردد. هر چند به توسط رسوبات رودخانه شاخه شاخه قطع می شود.
همچنان یک توالی با افزایش اندازه دان هها به طرف بالا از طریق م یشوند. سیک لهاي کوچک مقیاس به طرف بالا درشت شونده توسط پر شدن خلیج ها و دریاچ هها تشکیل م یگردد که ممکن است تمام توده دلتایی را محصور کند .ماسه سنگهاي دلتایی در برخی از حوضه ها ،مخازن نفتی مهمی را تشکیل داده اند.
دلتاهاي مخروطی
دلتاهاي مخروطی که تحت عنوان دلتاهاي دانه درشت نیز خوانده م یشوند، رسوبات مخروطی شکلی هستند که مستقیما از ناحیه منشا به داخل دریا یا دریاچه ریخته شده اند. دلتاهاي مخروطی اغلب در نزدیکی مناطق گسلی فعال جایی که کوهها بالا آمده اند و خرده هاي فرسایشی یافته از طریق دره هاي عمیق مستقیما به دریا و دریاچه وارد میشود، تشکیل م یشوند. چنانچه حوضه دریایی به اندازه کافی عمیق باشد، دلتاي مخروطی ممکن است به طرف پایین به مخروطهاي زیر دریایی برسد. دلتاهاي مخروطی اغلب از گراول و ماسه تشکیل شده که توسط جریانهاي خرده دار ، لغزش هاي گرلولی ،سیلابهاي رودخانه اي و سیلاب هاي ورقه اي به طرف مخروط حمل شده اند. زمانی که رسوب در دلتاي مخروطی است، م یتواند به توسط امواج و جریانهاي جزر و مدي دوباره حرکت کرده یا توسط جریانهاي خرده دار و لغزشی در آبهاي عمی قتر مجددا رسوبگذاري نماید. از نظر ساختمان داخلی ، دلتاهاي مخروطی اغلب از طبقات ماسه اي درشت و گرلول با شیب زیاد تشکیل شده اند که به طرف پایین به رسوبات ریزتر با شیب ملایم تا سدهاي تحتانی افقی تبدیل م یشود.
4-7- 1-3- 3- محیطهاي دریاچ هاي
رسوبات دریاچ هاي منشا متفاوتی دارد که عمده ترین آنها سه گروه آواري ، شیمیایی ، و بیولوژیکی طبقه بندي می شود. مهمترین رسوبات دریاچ هاي عبارتند از :
رسوبات آواري دریاچ هاي
این نوع رسوبات که شامل قطعه سنگ ها ، شن ، ماسه و رس م یباشند به طور جزوه ارگونومی از طریق رودخانه ها وارد دریاچ هها شده و ته نشست ()
فهرست مطالب