جزوه تایپ شده نظام اقتصادی ایران
اثر مرتضی مطهری کاردانی استاد وفادار دانشگاه آزاد اسلامی حسین نمازی سراسری محمد حسینی رفت شتی دانشگاه پیام نور محمدحسین تمدن جهرمی
: :
– = – = – = – = )( , ) ( )(.
)( )( :
= )( :
–) ( ) ( ) () ( 
= = ) ( ) ( = = :
+ + + + + +
= : = – = یک دوره در یک اقتصاد را , عرضه کل گویند که در همه ی مدل ها همان تولید ملی است . با فرضی ساده تر می توان گفت که عرضه کل همان درآمد ملی است زیرا ارزش کالاها و خدمات نهایی تولید شده به صورت درآمد )بابت فروش عوامل تولید( به دست خانوار ها می رسد .
شرایط تعادل در اقتصاد کلان :
در اقتصاد کلان برای برقراری تعادل باید شرایط ذیل برقرار باشد:
1- تقاضای کل = عرضه کل
2- تزریق = نشت
3- تغییرات ناخواسته موجودی انبار برابر صفر باشد یعنی ∆INV = 0
با توجه به مطالب ارایه شده می توان شرط تعادل در اقتصاد دو , سه و چهار بخشی را به شکل ذیل خلاصه کرد:
دو بخشی سه بخشی چهار بخشی
جدول 2 در رابطه با شرایط تعادل در اقتصاد کلان به موارد ذیل دقت کنید:
1-سه شرط ارائه شده در بالا برای تعادل در اقتصاد کلان همیشه همزمان برقرار است . یعنی اگر عرضه کل برابر با تقاضای کل باشد , حتماً نشت نیز با تزریق برابر است و موجودی ناخواسته در انبار نیز صفر خواهد شد. به عنوان مثال در مدل 2 بخشی داریم:
هرگاه عرضه کل برابر تقاضای کل باشد به این معنی است که همه ی کالاهای تولید جزوه نظام اقتصادی ایران فروخته شده است .لذا به موجودی انبار بنگاه ها چیزی اضافه یا از آن کم نشده است .پس تغییرات ناخواسته در موجودی انبار صفر است . یعنی:
Y = C + I S = I ∆INV = 0
اگر عرضه کل از تقاضای کل بیشتر باشد به این معنی است که همه ی کالاهای تولید شده فروخته نشده است و به ناچار در انبار بنگاهها نگهداری می شود یعنی به موجودی انبار اضافه می گردد و تغییرات ناخواسته در موجودی انبار مثبت خواهد شد . یعنی:
Y > C + I S > I ∆INV > 0
دانلود رایگان خلاصه کتاب نظام اقتصادی ایران
اگر عرضه کل از تقاضای کل کمتتر باشد به این معنی است که نیاز بیشتر از تولید است که این نیاز یا با کالاهای موجود در انبار برطرف میشود و یا بصورت کسر کالای انبار محسوب می گردد یعنی در هر حال تغییرات ناخواسته در موجودی انباربه وجود می آید که این
Y < C + I S < I ∆INV < 0 :تغییر منفی است . یعنی
2- به تغییرات ناخواسته در موجودی انبار , سرمایه گذاری برنامه ریزی نشده ) IUP ( نیز گفته می شود. در تعاریف اقتصادی , سرمایه با سرمایه گذاری متفاوت است . سرمایه یا سرمایه گذاری اولیه عبارت است از هزینه های راه اندازی بنگاه تولیدی و خرید کالا و خدمات سرمایه ای برای این مقصود. اما سرمایه گذاری عبارت است از تغییرات موجودی سرمایه . به عنوان مثال یک شرکت را در نظر بگیرید که ماشین آلات , ساختمان , میز و صندلی , زمین و … سرمایه شرکت را تشکیل می دهند. حال اگر شرکت یک کامپیوتر بخرد , سرمایه شرکت به اندازه ی ارزش یک کامپیوتر اضافه شده است, یعنی به میزان ارزش کامپیوتر سرمایه گذاری صورت گرفته است . یا اگر یکی از دستگاههای موجود شرکت از رده خارج شود , به اندازه ی ارزش آن از سرمایه شرکت کم شده که در اصطلاح گفته می شود سرمایه گذاری منفی انجام شده است.سرمایه شرکت ها به سرمایه ثابت )مثل ساختمان و ماشین آلات و ….( و سرمایه در گردش )مثل موجودی انبار و کالای در حال ساخت( تقسیم می شود . بنابراین تغییرات موجودی انبار به معنای تغییر سرمایه شرکت و بنابراین نوعی سرمایه گذاری است .سرمایه گذاری از دیدی دیگر به سرمایه گذاری پیش بینی شده ) IP ( و جزوه نظام اقتصادی ایران گذاری پیش بینی نشده ) IUP ( تقسیم می شود. سرمایه گذاری پیش بینی شده سرمایه گذاری است که به خواست و اراده ی سرمایه گذار با قصد وبرنامه ی قبلی انجام می شود اما سرمایه گذاری پیش بینی نشده بدون ًً ) ( )( -) ( = )( ً -= -= ؟
کالاها و خدماتی است که در بازار مبادله یامعامله شود. قاعده ی یاد شده دارای چند استثناء است . زیرا کالاها و خدماتی نیز وجود دارد که اگر چه وارد بازار نمی شوند و مورد معامله نیستند, اما جزو تولید ناخالص ملی قرار می گیرند و برعکس ,کالا و خدماتی هم هست که با وجود ورودش به بازار و انجام معامله بر روی آنها , جزو تولید ناخالص ملی حساب نمی شوند. این کالاها و خدمات در هر دو مورد عبارتند از:
الف-کالاهای خود مصرفی که به وسیله ی جزوه ارزیابی اقتصادی پروژه ها تولید میشود و مصرف کننده ی آن هم خود کشاورزان هستند. بنابراین وارد بازار نمی شوند با این وجود در محاسبه ی GNP به حساب می آیند.
ب- افرادی که صاحب خانه ی مسکونی خود هستند و اجاره ای بابت سکونت نمی پردازند, ولی اجاره ی خانه ی آنها در تولید ناخالص ملی محسوب می شود. این حالت مثل این است که به درآمد این اشخاص به اندازه ی اجاره ی خانه , افزوده می شود. بنابراین اگرچه چیزی وارد بازار نمی شودولی در تولید ناخالص ملی محاسبه می گردد..
ج-بانک ها از سپرده ی جاری افراد برای دادن اعتبار استفاده می کنند و موسساتی که سپرده ی جاری در بانک دارند , هزینه ای بابت خدمات بانکی پرداخت نمی کنند. بنابراین سود آنها به لحاظ استفاده از خدمات بانکی افزایش می یابد. از سویی دیگر چون بانک ها از سپرده ی جاری افراد ) حقیقی یا حقوقی( در اعتباردهی استفاده می برند, به همان میزان سودشان بیشتر می شود.پس برای جلوگیری از احتساب مضاعف , می باید کارمزد احتسابی بانک ها از تولید ناخالص ملی کسر شود.
د-کالاهای دست دوم از قبیل اتومبیل یا خانه , اگرچه واردبازار شده و جزوه نظام اقتصادی ایران می شوند, از آنجایی که یک بار در زمان تولیدشان در تولید ناخالص ملی —) ( =
فهرست مطالب